Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma hukukunda yıllardır tartışma konusu olan süresiz nafaka düzenlemesi hakkında önemli bir karar 04.06.2026 tarihi itibariyle alındı. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının herhangi bir süre sınırı olmaksızın talep edilmesine imkan tanıyan hüküm, Anayasa Mahkemesi tarafından oy çokluğuyla iptal edildi. Karar, nafaka hukukunda yeni bir dönemin kapısını aralarken, milyonlarca kişi sosyal medyada bu haberi konuşmaya başladı. Süresiz nafaka iptali geriye dönük uygulanacak mı? Yeni nafaka sistemi nasıl olacak? Mevcut nafaka ödemeleri etkilenecek mi? Gibi soruların cevaplarına bu içeriğimizde yer verdik.
Süresiz Nafaka Nedir?
Süresiz nafaka, boşanma nedeniyle ekonomik olarak yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen ve başlangıçta herhangi bir bitiş tarihi belirlenmeyen nafaka türüne verilen isimdir. Türk Medeni Kanunu’nun mevcut düzenlemesine göre boşanmada ağır kusurlu olmayan ve maddi açıdan zor duruma düşecek taraf diğer eşten mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebiliyordu.
Kamuoyunda ömür boyu nafaka olarak bilinen süresiz nafaka, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, taraflardan birinin vefat etmesi veya ekonomik şartların değişmesi gibi durumlarda ancak sona erebiliyordu. Bu nafakada belirli bir süre sınırının bulunmaması özellikle kısa süreli evliliklerde yıllarca nafaka ödenmesi nedeniyle sert tepki görmekteydi.
Dikkatinizi Çekebilir : Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Süresiz Nafaka İptali Geriye Dönük Uygulanabilecek Mi?
Süresiz nafaka iptali geriye dönük uygulanabilecek mi sorusunun cevabına da bu başlık altında yer verdik. Anayasa Mahkemesi'nin almış olduğu iptal kararının ardından en çok merak edilen konuların başında geriye dönük uygulama geliyor. Hukuk sisteminde genel kural olarak Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları geçmişte kesinleşmiş mahkeme kararlarını otomatik olarak ortadan kaldırmamaktadır. Mevcut durumda kesinleşmiş nafaka kararlarının doğrudan sona ermesi veya geçmişe dönük olarak iptal edilmesi beklenmiyor. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek süreç ve yapılacak yeni yasal düzenlemeler belirleyici olacak. Mevcut nafaka yükümlülerinin durumunun nasıl değerlendirileceği ise yasama organının hazırlayacağı yeni düzenlemelerle netlik kazanacak.
Kararın açıklandığı andan itibaren konuya ilişkin fikirlerini belirten uzmanlara göre iptal kararı, doğrudan geçmişte verilen tüm nafaka kararlarını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmamaktadır. This durum ilerleyen dönemde açılacak davalar ve nafakanın kaldırılması ya da azaltılması taleplerinde önemli bir hukuki dayanak oluşturabilir.
Süresiz Nafaka İptal Uygulaması Nasıl Olacak?
Anayasa Mahkemesinin kararıyla birlikte süresiz nafaka uygulaması hemen sona ermeyecek. Kararın ardından TBMM’nin yeni bir yasal düzenleme hazırlaması beklenmektedir. Bu süreçte mevcut uygulamanın belirli bir geçiş dönemi içerisinde devam etmesi öngörülüyor. Yeni sistemde mahkemeler nafaka süresini belirlerken tarafların ekonomik durumu, evliliğin süresi, yaş, sağlık durumu, çalışma imkanları ve çocukların durumu gibi birçok kriteri dikkate alacaktır.
Konunun merkezinde ise kısa süreli evlilik yapıp yıllarca nafaka ödenmesinin önüne geçilmesi ve her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi vardır. Böylece standart bir süresiz nafaka uygulaması yerine daha dengeli ve kişiye özel kararların verilmesi amaçlanmaktadır.
Yeni Nafaka Düzenlemesi Ne Şekilde Olacak?
Yeni nafaka düzenlemesi ne şekilde olacak sorusunun cevabı ise henüz net değil. Şimdilik kesinleşmiş bir yasa teklifi bulunmasa da hukuk çevrelerinde uzun süredir konuşulan bazı modeller öne çıkıyor. Bunlar arasında süreli nafaka sistemi en güçlü seçeneklerden biri olarak görülüyor. Yeni düzenlemede;
- Evlilik süresinin nafaka süresine etki edecek
- Tarafların gelir durumlarının dikkate alınacak
- Çalışabilecek durumda olan kişilerin belirli bir süre sonra nafakadan çıkacak
- Yaşlılık, sağlık sorunları veya engellilik gibi özel durumlarda daha uzun süreli koruma sağlanacak
- Hakimin somut olayın şartlarına göre nafaka süresi belirlemesi gibi kriterlerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Uzmanlar, yeni sistemin nafaka alan tarafın mağduriyetini önlemeyi ve nafaka yükümlüsünün süresiz bir mali sorumluluk altında kalmasını engellemeyi amaçlayacağını dile getirmektedir.
Nafaka Hukukunda Yeni Dönem Başlıyor
Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafaka düzenlemesini iptal etmesi, aile hukukunda son yılların en önemli gelişmelerinden biridir. Yeni hazırlanacak düzenleme, boşanma davalarında nafaka uygulamasının geleceğini belirleyecek. Önümüzdeki süreçte nafakanın tamamen kaldırılması değil daha adil ve ölçülü kriterlerle yeniden şekillendirilmesi beklenmektedir. Bu nedenle yeni karar, nafaka alanlar ve nafaka ödeyenler açısından büyük önem taşımaktadır.