Karşı Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir?

Karşı Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir? Mahkeme Kararı ve AAÜT Uygulaması

Karşı vekalet ücreti, bir davada haksız çıkan tarafın, karşı tarafın avukatına ödemek zorunda olduğu avukatlık ücretidir. Türk hukuk sisteminde bu ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınarak mahkeme tarafından belirlenmektedir.

Vekalet ücretinin hesaplanmasında davanın niteliğine göre iki farklı yöntem uygulanmaktadır: maktu vekalet ücreti ve nispi vekalet ücreti.

1. Karşı Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir?

Karşı vekalet ücreti, mahkemenin verdiği karar doğrultusunda ve davanın türüne göre AAÜT hükümleri dikkate alınarak belirlenir.

• Maktu Vekalet Ücreti: Konusu para ile ölçülemeyen davalarda uygulanır. Boşanma, velayet veya ceza davaları gibi ekonomik değeri olmayan davalarda sabit bir ücret söz konusudur.
• Nispi Vekalet Ücreti: Konusu para veya parayla ölçülebilen davalarda uygulanır. Ücret, dava değerine göre tarifede belirlenen kademeli yüzdelik oranlar üzerinden hesaplanır.

Karşı vekalet ücreti, hiçbir şekilde AAÜT’de belirlenen asgari sınırın altında olamaz.

Davaların kısmen kabul edilmesi halinde;

• Kabul edilen miktar üzerinden davacı lehine vekalet ücreti
• Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekalet ücreti

Ancak reddedilen kısım için belirlenen vekalet ücreti, kabul edilen kısım için belirlenen vekalet ücretini geçemez.

2. Mahkeme Hangi Durumlarda Vekalet Ücretine Hükmeder?

Mahkemenin vekalet ücretine hükmedebilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekir.

• Vekille temsil edilme: Taraflardan en az birinin davada avukatla temsil edilmesi gerekir.
• Haklılık durumu: Davanın tamamen veya kısmen kazanılması gerekir. Mahkeme, yargılama giderlerini haksız çıkan taraftan tahsil eder.
• Usuli işlemlerin yapılması: Avukatın davayı başından sonuna kadar takip etmesi şart değildir. Yargılamanın herhangi bir aşamasında işlem yapması yeterlidir.
• Re'sen karar: Mahkeme vekalet ücretine tarafların talebi olmasa bile kendiliğinden hükmeder.

3. Birden Çok Vekille Temsil Edilme Durumunda Hükmedilecek Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir?

Bir tarafın birden fazla avukat tarafından temsil edilmesi halinde bazı kurallar uygulanır.

• Tek ücret kuralı: Bir taraf kaç avukatla temsil edilirse edilsin, lehine yalnızca tek bir vekalet ücretine hükmedilir.
• Birden fazla davalı durumu:

• Davalıların ret sebebi aynı ise tek vekalet ücreti belirlenir.
• Ret sebepleri farklı ise her ret sebebi için ayrı vekalet ücretine hükmedilebilir.

4. Manevi Tazminat Davalarında Karşı Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir?

Manevi tazminat davaları, kişinin yaşadığı üzüntü ve manevi zararın giderilmesini amaçlayan davalardır. Bu davalar parasal bir talep içerdiğinden vekalet ücreti nispi hesaplama yöntemi ile belirlenir.

AAÜT’ye göre örnek oranlar şu şekildedir:

• İlk 400.000 TL için %16
• Sonraki 400.000 TL için %15

Manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi halinde:

• Kabul edilen miktar üzerinden davacı lehine
• Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine

vekalet ücretine hükmedilir.

5. Hangi Hallerde Karşı Vekâlet Ücretine Hükmedilmez?

Her davada karşı vekalet ücretine hükmedilmesi zorunlu değildir. Aşağıdaki durumlarda vekalet ücretine hükmedilmeyebilir:

• İlamda yer almaması: Mahkeme kararında vekalet ücretine yer verilmemiş ve karar kesinleşmişse sonradan talep edilemez.
• Tavzih yoluyla eklenemez: Kararda unutulan vekalet ücreti tavzih yoluyla sonradan eklenemez.
• Vekille temsil edilmeme: Taraflardan biri avukatla temsil edilmemişse lehine vekalet ücretine hükmedilemez.
• Hükmün bozulması: Üst mahkeme kararı bozduğunda vekalet ücreti de yeniden değerlendirilebilir.

6. Karşı Vekalet Ücretinin İcraya Konulması

Karşı vekalet ücreti, avukat tarafından doğrudan kendi adına değil, müvekkili adına ilamlı icra takibi başlatılarak tahsil edilebilir.

Avukatın vekaletnamesinde ayrıca “ahzu kabza” yetkisi bulunmasa bile, vekalet ücretini tahsil etme yetkisi kanunen mevcuttur.

7. Kaybedilen Davada Karşı Tarafın Avukatlık Ücreti Nasıl Ödenir?

Davanın kaybedilmesi halinde mahkeme kararında belirtilen vekalet ücreti, karşı tarafın avukatına ödenir.

• Ödeme genellikle banka havalesi ile yapılır.
• Ödeme yapılmazsa karşı taraf icra takibi başlatabilir.
• İcra takibi halinde ek masraflar ortaya çıkabilir.

8. Karşı Vekalet Ücretinin Asile Ödenmesi

Her ne kadar mahkeme vekalet ücretine “taraf lehine” hükmetse de, bu ücret hukuken avukatın emeğinin karşılığıdır.

Bu nedenle söz konusu ücret:

• müvekkilin borcu nedeniyle haczedilemez
• takas veya mahsup edilemez

9. Maddi Tazminat Davalarında Karşı Vekalet Ücreti Nasıl Belirlenir?

Maddi tazminat davaları parasal bir talebe dayandığından vekalet ücreti nispi yöntemle hesaplanır.

AAÜT’ye göre 2026 yılı için bazı oranlar şu şekildedir:

• İlk 400.000 TL için %16
• Sonraki 400.000 TL için %15
• Sonraki 800.000 TL için %14

Daha yüksek tutarlar için oranlar %11’den başlayıp %1’e kadar düşen kademeli bir sistemle hesaplanır.

Hesaplanan nispi vekalet ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için tarifede belirlenen maktu ücretin altında olamaz.