Düğünde Takılan Takılar (Ziynet Eşyaları) Kime Aittir?

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • Düğünde Takılan Takılar (Ziynet Eşyaları) Kime Aittir?
Düğünde Takılan Takılar (Ziynet Eşyaları) Kime Aittir?

Boşanma davalarının en çok tartışılan konularından biri düğünde takılan altınlardır. Yıllarca "düğün takıları kime takılırsa takılsın kadınındır" kuralı uygulandı; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024'te bu içtihadı değiştirdi ve artık takının kime takıldığı ve kime özgü olduğu belirleyici hâle geldi. Bu yazıda yeni kuralı bütün ayrıntılarıyla, erkeğe takılan takıların, takı sandığına atılan altın ve paraların, evlilik içinde bozdurulan ziynetlerin akıbetini, ziynet davasının nasıl açılacağını, kimin neyi ispat edeceğini, bedelin nasıl hesaplanacağını, zamanaşımını, mal paylaşımı ve kusurla ilişkisini ve 2026 masraflarını anlatıyoruz.

Kısa cevap: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 04.04.2024 tarihli ilke kararına göre düğün takıları önce eşler arasındaki anlaşmaya, anlaşma yoksa ispatlanan yöresel örf ve âdete göre paylaşılır; bunlar da yoksa kadına takılan kadına, erkeğe takılan erkeğe aittir. Ancak bir takı karşı cinse özgüyse (damada takılan bilezik gibi) o cinse ait sayılır; her iki cinse de uygun olan takı ve paralar kime takıldıysa onun, takı sandığına atılanlar ise ortak kabul edilir. Düğün takıları kişisel maldır, mal paylaşımına girmez ve boşanmadaki kusurdan bağımsız olarak istenir. Dava aile mahkemesinde açılır, boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı görülebilir, dava değeri üzerinden nispi harca tabidir. Takıların varlığını ve elinden çıktığını isteyen eş, iade edilmemek üzere verildiğini ise bozduran eş ispat eder; en güçlü delil düğün video ve fotoğraflarıdır. Bedel talebi boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir; aynen iade talebi ise zamanaşımına uğramaz.

Ziynet Eşyası Nedir? Hangi Takılar ve Paralar Kapsama Girer?

Hukuk dilinde ziynet eşyası, süs ve değer saklama amacıyla kullanılan altın, gümüş, pırlanta gibi kıymetli madenlerden yapılmış takıları ifade eder; bilezik, kolye, küpe, yüzük, set, gerdanlık, saat ve kol düğmesi bu kapsamdadır. Uygulamada "düğün takıları" ya da "ziynet alacağı" dendiğinde ise yalnızca takılar değil, düğün, nişan ve kına gibi törenlerde eşlere takılan ya da verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kastedilir: çeyrek, yarım ve tam altınlar, gram ve külçe altın, Türk lirası ve döviz banknotlar, takı sandığına ya da keseye atılanlar. Yargıtay da 2024 tarihli ilke kararında kuralı "ekonomik değer taşıyan her şey" üzerinden kurmuştur; bu nedenle düğünde takılan paralar da ziynet davasının konusudur.

Kapsama girmeyen şeyleri de bilmek gerekir. Evlilik içinde eşlerden birinin kendi parasıyla aldığı takılar, ailesinden miras ya da hediye yoluyla gelen ziynetler ve evlenmeden önce sahip olunan altınlar da kişisel maldır ve iadesi istenebilir; ancak bunlar "düğün takısı" değildir, varlıkları düğün görüntüsüyle değil başka delillerle ispatlanır. Ev eşyası, çeyiz ve beyaz eşya ise ziynet değildir; bunlar için ayrı bir eşya alacağı davası açılır. Mehir senedi de ziynetten farklı bir hukuki temele dayanır; aşağıda ayrıca ele aldık.

Yargıtay'ın Güncel Kararıyla Düğün Takıları Kime Aittir? Eski ve Yeni Kural

Türk Medeni Kanunu'nda düğün takılarının kime ait olacağına ilişkin bir hüküm yoktur. Bu boşluk uzun yıllar Yargıtay içtihadıyla dolduruldu ve kural açıktı: Takıyı kimin taktığına ve hangi eşe takıldığına bakılmaksızın, eşler arasında farklı bir anlaşma ya da yöresel bir âdet kanıtlanmadığı sürece düğünde takılan her şey kadına bağışlanmış kabul edilir ve kadının kişisel malı sayılırdı. Hukuk Genel Kurulu bu kuralı 2021'de bir kez daha teyit etmiş; aksi yönde yöresel âdet bulunduğu iddiasının köy muhtarının tanıklığıyla ispatlanamayacağına hükmetmişti (Yargıtay HGK, 2017/3-1038 E., 2021/458 K.). Bu dönemde damada takılan altınlar, damada verilen paralar ve takı sandığındaki her şey kadına aitti; erkeğin ziynet talebi ancak anlaşma ya da örf-âdet ispatıyla mümkündü.

Yargıtay'ın Güncel Kararı (04.04.2024)

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.04.2024 tarihli kararıyla bu içtihadı açıkça değiştirdi. Daire, toplumun gelenek ve göreneklerinin zamanla değiştiğini, düğünlerde artık yalnızca kadına özgü ziynetlerin değil, ortak bir yaşam kuracak eşlere maddi katkı amacıyla ekonomik değeri olan başka şeylerin de takıldığını belirterek yeni bir ilke benimsedi. Bu ilkeye göre paylaşım dört basamaklı bir sırayla yapılır:

  • Eşler arasında takıların paylaşımı konusunda bir anlaşma varsa paylaşım bu anlaşmaya göre yapılır.
  • Anlaşma yoksa ve bir tarafça yöresel örf ve âdet kuralı ileri sürülüp ispatlanırsa paylaşım bu kurala göre yapılır.
  • İkisi de yoksa, ekonomik değeri olan her takı ve para, kural olarak hangi eşe takılmış ya da verilmişse ona aittir. Ancak takı karşı cinse özgü bir eşyaysa, kime takılmış olursa olsun o cinse verilmiş sayılır; takının hangi cinse özgü olduğu çekişmeliyse bilirkişi incelemesi yapılır ve her iki cinse de uygun olduğu belirlenirse takılan eşe ait olur.
  • Takı sandığına ya da torbasına atılan şeyler bakımından: Kadına ya da erkeğe özgü olanlar o cinse ait sayılır; her iki cinse de uygun olanlar (altın para, banknot, döviz) eşlerin ortak malı kabul edilir.

Değişikliğin özü şudur: Eskiden takının kime takıldığının önemi yoktu, şimdi var. Eskiden erkeğe takılan her şey kadınındı, şimdi erkeğe takılan ve kadına özgü olmayan her şey erkeğindir. Eskiden takı sandığı kadınındı, şimdi sandıktaki paralar ortaktır. Değişmeyen nokta ise kadına takılan ve kadına özgü olan takıların kadının kişisel malı olmasıdır. Daire bu ilkeyi tek seferlik bir karar olarak bırakmamış; 2024 sonundan 2026 ortasına kadar verdiği bir dizi kararda erkeğe takılan çeyrek altınların kadına verilmesini ya da takıların tamamının kadına ait sayılmasını bozma sebebi yaparak kuralı istikrarlı biçimde uygulamıştır (Yargıtay 2. HD, 2024/5797 E., 2024/10388 K., 24.12.2024; 2025/4787 E., 2025/11126 K., 11.12.2025; 2025/8772 E., 2026/3891 K., 09.04.2026). Bu nedenle içtihadın yakın zamanda eski kurala dönmesi beklenmemelidir. Yeni kural, 04.04.2024'ten sonra açılan davalarda olduğu gibi o tarihte derdest olan davalarda da uygulanmaktadır; çünkü içtihat değişikliği kanun değişikliği gibi ileriye etkili değildir, mahkemeler karar verirken Yargıtay'ın güncel görüşünü esas alır.

Durum Kime aittir? Açıklama
Kadına takılan, kadına özgü takı (bilezik, set, küpe, kolye) Kadın Kim takarsa taksın; eski ve yeni kuralda aynı
Kadına takılan altın para ve banknot (çeyrek, gram, TL, döviz) Kadın Her iki cinse uygun; takılan eşe ait
Erkeğe takılan, erkeğe özgü takı (saat, kol düğmesi, erkek yüzüğü) Erkek Yeni kuralla netleşti
Erkeğe takılan altın para ve banknot Erkek Eski kuralda kadına aitti; yeni kuralla erkeğe
Erkeğe takılan ama kadına özgü takı (damada takılan bilezik) Kadın Cinse özgülük takılan kişiden önce gelir
Takı sandığına atılan kadına özgü takı Kadın Sandık ortaklığı yalnızca cinse özgü olmayanlar için
Takı sandığına atılan altın para, TL, döviz Eşlerin ortak malı Yarı yarıya; eski kuralda tamamı kadınındı
Eşler arasında yazılı ya da sözlü anlaşma varsa Anlaşmaya göre İspat yükü anlaşmayı ileri sürende
Yöresel örf ve âdet ispatlanırsa Âdete göre Yargıtay bu ispatı sıkı arar; muhtar tanıklığı tek başına yetmez

Kadına Takılanlar, Erkeğe Takılanlar, Takı Sandığı ve Paralar: Durum Durum Paylaşım

Kadına takılan takılar: Geline takılan bilezik, set, kolye, küpe ve yüzük gibi takılar kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır. Takıyı kimin taktığı sonucu değiştirmez: Damadın annesinin taktığı bilezik de, damadın iş arkadaşının taktığı çeyrek altın da kadınındır. Bu takıların evlilik süresince ortak kasada ya da kocanın ailesinde saklanması mülkiyeti değiştirmez; kadın bunları her zaman geri isteyebilir.

Erkeğe takılan takılar ve paralar: Damada takılan altın paralar, banknotlar ve erkeğe özgü saat ve kol düğmesi gibi eşyalar artık erkeğe aittir. Daire bu kuralı somut dosyalarda sayıya dökerek uygulamaktadır: Düğün görüntülerinden 26 çeyrek altının 14'ünün kadına, 12'sinin erkeğe takıldığı belirlenen bir uyuşmazlıkta erkeğe takılan 12 çeyrek erkeğin kişisel malı sayılmış (Yargıtay 2. HD, 2024/3085 E., 2024/3672 K., 21.05.2024); bir başka dosyada erkeğe takılan 12 çeyrek ile 3 yarım cumhuriyet altını kadına özgü olmadığı gerekçesiyle erkeğe bırakılmıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/10041 E., 2025/3216 K., 07.04.2025). Bunun pratik sonucu, boşanmada kadının damada takılan altınları isteyememesi ve erkeğin bu takıları kendisinde tutma ya da kadındaysa geri isteme hakkının bulunmasıdır. İstisna, damada takılan ancak nitelik olarak kadına özgü olan takılardır: Damadın boynuna takılan bir kadın kolyesi ya da koluna geçirilen bilezik kadına ait sayılır. Bir takının hangi cinse özgü olduğu tartışmalıysa mahkeme kuyumcu bilirkişiden görüş alır.

Takı sandığı, kese ve torbaya atılanlar: Düğünde takıların eşlerin üzerine değil ortadaki sandığa ya da keseye bırakıldığı durumlarda, sandıktaki kadına özgü takılar kadına, erkeğe özgü takılar erkeğe, her iki cinse de uygun olan altın para ve banknotlar ise ortak mülkiyete ait kabul edilir ve yarı yarıya paylaşılır. Nitekim Daire, düğün sahiplerince çantaya konulduğu belirlenen nakit paraların tamamının kadına bırakılmasını hatalı bularak bu paraların eşlerin ortak malı olduğunu belirtmiş (Yargıtay 2. HD, 2024/3085 E., 2024/3672 K., 21.05.2024); sandık ya da torbaya konulan eşyanın her iki cinse özgü olduğu saptanmışsa ortak sayılacağını yakın tarihli bir kararında yinelemiştir (Yargıtay 2. HD, 2025/10276 E., 2026/5181 K., 06.05.2026). Bu, yeni kuralın uygulamada en çok uyuşmazlık doğuran kısmıdır; çünkü sandığa atılanların görüntü kaydı çoğu zaman yoktur ve sandıktan çıkan toplam miktar tanıkla ispatlanmaya çalışılır.

Kim taktığı önemli mi? Hayır. Yeni kural takıyı takan kişinin kız tarafı mı erkek tarafı mı olduğuna bakmaz; kime takıldığına ve takının niteliğine bakar. Erkeğin ailesinin geline taktığı altınlar kadınındır; kadının ailesinin damada taktığı çeyrekler erkeğindir. Bu nedenle "benim ailem taktı, geri istiyorum" savunması tek başına sonuç doğurmaz; yalnızca eşler arasında takıların geri verileceğine ilişkin bir anlaşma ya da bu yönde yöresel âdet ispatlanırsa sonuç değişir. Anlaşmanın önceliği yeni kurala özgü de değildir: Hukuk Genel Kurulu, eski kuralın yürürlükte olduğu dönemde bile kadına özgü olanlar dışındaki takıların kime takıldıysa ona ait olacağı yönündeki eş anlaşmasına üstünlük tanımış (Yargıtay HGK, 2018/898 E., 2021/1656 K., 14.12.2021) ve nişan takılarının yarı yarıya paylaşılacağına ilişkin anlaşmayı geçerli saymıştır (Yargıtay HGK, 2018/345 E., 2021/1562 K., 02.12.2021). Böyle bir anlaşmanın varlığını, ileri süren taraf ispat eder.

Erkek Düğün Takılarını Talep Edebilir mi?

Evet. 2024 öncesinde erkeğin ziynet talebi, taraflar arasında anlaşma ya da aksine örf-âdet ispatlanmadıkça reddediliyordu. Yeni kuralla birlikte erkek, kendisine takılan altın para ve banknotlar ile erkeğe özgü takılar ve takı sandığındaki ortak paraların yarısı için dava açabilir ya da kadının açtığı davada karşı talepte bulunabilir. Erkeğin ispat yükü kadınınkiyle aynıdır: kendisine ne takıldığını düğün görüntüleri ve tanıklarla, bu takıların kadında kaldığını ya da kadın tarafından alındığını ise somut delillerle göstermelidir. Uygulamada düğün takılarının tamamı çoğu zaman düğün gecesi kadının ailesine ya da çiftin ortak kasasına teslim edildiğinden, erkeğin takıların akıbetini ispatlaması güç olabilir; takı listesi ve teslim anına ilişkin tanık bu noktada önem kazanır.

Takılar Evlilik İçinde Bozdurulduysa Ne Olur? "Hayat Müşterek" Savunması

Ziynet davalarının büyük çoğunluğunda takılar artık mevcut değildir: ev ya da araba alımında, düğün borçlarının ödenmesinde, kocanın işinde, tüp bebek tedavisinde ya da günlük geçimde bozdurulup harcanmıştır. Bu durumda kocanın en sık savunması "hayat müşterekti, birlikte harcadık" olur. Yargıtay bu savunmayı kural olarak yeterli görmez. Kadının kişisel malı olan takıların ortak giderlere harcanması, kadının bunları bağışladığı anlamına gelmez; aksine, kadının takılarını iade edilmek üzere verdiği karine olarak kabul edilir. Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihadına göre bozdurulan ziynetlerin kadın tarafından geri istenmemek üzere, kendi isteği ve onayıyla verildiğini ispat yükü kocadadır; koca bunu ispatlayamazsa takıların bedelini ödemek zorundadır (Yargıtay HGK, 2012/6-1849 E., 2013/1006 K., 03.07.2013). Nitekim tüp bebek tedavisi için eşinin altınlarını bozdurduğunu kabul eden ancak bunların geri istenmemek üzere verildiğini kanıtlayamayan kocanın iadeyle yükümlü tutulması onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 2017/1769 E., 2018/13037 K., 19.11.2018). Daire bu ilkeyi yeni kural döneminde de sürdürmektedir: Düğün ve ev borçlarına harcanan bileziklerin geri istenmemek üzere verildiğini kanıtlayamayan koca iadeyle yükümlü tutulmuş; ancak aynı kararda, kocanın bağışı ispatlayamamasının erkeğe takılan takıların aidiyetini değiştirmeyeceği, takıların tamamının kadına verilmesinin hatalı olduğu ve erkeğe takılanların ayrılması gerektiği de vurgulanmıştır (Yargıtay 2. HD, 2025/4787 E., 2025/11126 K., 11.12.2025).

Bu kuralın üç sonucu vardır. Birincisi, kocanın "bozdurduk ama evin ihtiyacına harcadık" demesi onu kurtarmaz; harcamanın ortak olması ispat yükünü değiştirmez. İkincisi, takıların bozdurulup kocanın ya da ailesinin adına kayıtlı bir ev ya da araba alınması hâlinde kadın hem ziynet bedelini isteyebilir hem de mal rejimi tasfiyesinde o mala yaptığı katkıyı değer artış payı olarak talep edebilir; ancak aynı değeri iki kez alamaz, mahkeme mahsup yapar. Üçüncüsü, kocanın takıları kadına iade ettiğini ileri sürmesi de ispat gerektirir; iade ettiğini kanıtlayamayan koca borçtan kurtulmaz. Buna karşılık kadın takılarını kendisi bozdurup kendi ihtiyaçları için harcamışsa, evden ayrılırken yanında götürmüşse ya da ailesine vermişse kocadan bir şey isteyemez.

Ziynet Eşyası Davası Nasıl Açılır? Mahkeme, Harç ve Talep Biçimi

Görevli ve yetkili mahkeme: Eşler arasındaki ziynet uyuşmazlığı aile hukukundan kaynaklandığından görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Dava evlilik devam ederken, boşanma davasıyla birlikte ya da boşanmadan sonra ayrı olarak açılabilir. Boşanma davasıyla birlikte açıldığında ziynet talebi aynı dilekçede yer alsa bile bağımsız bir davadır; ayrıca harçlandırılır ve mahkeme dilerse bu talebi ayırarak ayrı esasa kaydeder. Yetki bakımından ziynet davası boşanma davasının yetkisine tabi değildir; ayrı açılıyorsa davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır (HMK m.6), boşanmayla birlikte açılıyorsa boşanma davasının görüldüğü mahkemede görülür. Takıları alan kocanın annesi ya da babasıysa dava onlara karşı da açılabilir; bu durumda uyuşmazlık aile mahkemesinde değil, genel mahkemede görülebilir ve ispat kuralları değişir.

Talep nasıl yazılmalı: aynen iade mi, bedel mi? Dilekçedeki talep biçimi davanın sonucunu doğrudan etkiler. Doğru yöntem kademeli taleptir: Takıların aynen iadesi, aynen iade mümkün olmazsa bedelinin ödenmesi istenir. Yalnızca bedel istenirse ve takılar hâlâ mevcutsa kocanın takıları teslim etmesi engellenmiş olur; yalnızca aynen iade istenirse ve takılar bozdurulmuşsa hüküm uygulanamaz. Talepte her takının cinsi (bilezik, çeyrek altın, set), adedi, mümkünse gramı ve ayarı tek tek yazılmalıdır; "düğünde takılan tüm altınlar" biçimindeki belirsiz talepler mahkemece açıklattırılır. Bedel talebinde dikkat edilecek bir yenilik var: 7589 sayılı Kanun'la HMK m.107'deki belirsiz alacak davası kaldırıldığından, bedel talebinin tutarı dava açılırken belirtilmeli, bilirkişi hesabından sonra fark çıkarsa kısmi dava kuralları çerçevesinde bir defaya mahsus talep artırımı yapılmalıdır (HMK m.109/4). Bu nedenle dava açmadan önce bir kuyumcudan takıların yaklaşık gram ve değerinin tespit ettirilmesi yararlıdır.

Harç: Ziynet davası konusu parayla ölçülebilen bir dava olduğundan nispi harca tabidir: Talep edilen bedelin binde 68,31'i karar ve ilam harcı olarak hesaplanır ve bunun dörtte biri dava açılırken peşin ödenir; kalanı dava sonunda haksız çıkan taraftan alınır. Ayrıca 732 TL başvurma harcı ve gider avansı yatırılır. Boşanma davasıyla birlikte açıldığında boşanmanın maktu harcından ayrı olarak ziynet için bu nispi harç ödenir. Talep tutarı yükseldikçe peşin harç da yükselir; bu yüzden talep, bilirkişi hesabına yakın ve gerçekçi tutulmalıdır.

Ziynet Davasında İspat: Kim Neyi Kanıtlar, Düğün Videosu Neden Belirleyici?

Ziynet davası, boşanma davalarının içinde ispat kuralları en teknik olanıdır ve davaların çoğu haklılık değil ispat yüzünden kaybedilir. İspat yükü üç basamakta el değiştirir.

Birinci basamak: Takıların varlığı ve miktarı. Takıları isteyen eş, düğünde hangi takıların takıldığını cins, adet ve mümkünse gram olarak ispat etmelidir. Bunun en güçlü delili düğün video ve fotoğraflarıdır; mahkeme görüntüleri kuyumcu bilirkişiye inceletir, bilirkişi takıların cinsini, sayısını, yaklaşık gram ve ayarını belirleyip değerini hesaplar. Görüntü yoksa ya da takı merasimi çekilmemişse tanık anlatımı devreye girer. Eşler arasındaki ziynet uyuşmazlığında tanıkla ispat yasağı uygulanmaz; HMK m.203 uyarınca yakın hısımlar arasındaki işlemlerde senet alınması olağan sayılmadığından tanık dinlenebilir ve Yargıtay bu kuralı eşler bakımından da uygular. Ancak tanığın "çok altın takıldı" demesi yetmez; takıların türünü ve yaklaşık miktarını bilmesi gerekir. Kuyumcu faturaları, takı listesi, düğün sonrası kasaya teslim anında tutulan not ve takıların bozdurulduğu kuyumcunun kayıtları da kullanılır. Deliller yetersiz kaldığında yemin delili de hatırlatılmalıdır; Yargıtay, bozdurulduğu kanıtlanan çeyrek altınlar yönünden talebin kabulü gerekirken davanın tümden reddedilmesini, görüntüsü bulunmayan diğer takılar yönünden ise bilirkişi incelemesi yapılmadan ve yemin delili hatırlatılmadan karar verilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 2. HD, 2026/136 E., 2026/6720 K., 16.06.2026).

İkinci basamak: Takıların kadının elinden çıktığı. Yargıtay'ın yerleşik kabulüne göre kadına özgü ziynetler hayatın olağan akışı gereği kadının üzerinde ve muhafazasında bulunur; evden ayrılan kadının takılarını yanında götürdüğü karine olarak kabul edilir. Bu nedenle kadın, takıların kendisinde olmadığını, kocası ya da kocasının ailesi tarafından alındığını, düğün gecesi kayınvalidede kaldığını, zorla alındığını ya da evden apar topar çıkarıldığı için götüremediğini ispat etmek zorundadır. Daire bu karineyi yakın tarihli kararlarında açıkça dile getirmiştir: Kadına özgü ziynetlerin kadının himayesinde bulunması olağandır ve aksini ileri süren kadın iddiasını ispatla yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, 2024/9259 E., 2025/1648 K., 18.02.2025); dava konusu altınların varlığı ve bunların kadında olmadığı şüpheye yer bırakmayacak biçimde kanıtlanmalıdır (Yargıtay 2. HD, 2025/8772 E., 2026/3891 K., 09.04.2026). Bu basamak uygulamada en çok dava kaybedilen noktadır. Kadının evden ayrılış biçimi (eşyasını alamadan, kolluk eşliğinde, kovularak), takıların düğün sonrasında kime teslim edildiğine ilişkin tanıklar, kocanın takıları aldığını ya da bozdurduğunu kabul eden mesajları ve yazışmaları burada belirleyicidir. Kocanın "altınları satıp ev aldık", "bilezikleri geri getireceğim" gibi mesajları, takıların onda olduğunun ikrarı sayılır ve ispat yükünü ona geçirir.

Üçüncü basamak: Bağışlama ya da iade savunması. Kadın ilk iki basamağı aştığında ya da koca takıları aldığını kabul ettiğinde ispat yükü kocaya geçer. Koca ya takıları kadına iade ettiğini ya da kadının takıları geri istenmemek üzere, kendi rızasıyla bağışladığını ispat etmelidir. İkisini de kanıtlayamazsa takıların bedelini öder. Düğünde toplanan nakit parayı düğün masraflarına harcadığını kabul eden kocanın bu parayı kadına ödemesine ilişkin hüküm de bu gerekçeyle onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/9268 E., 2024/7794 K., 23.10.2024). Takıların çalındığı, kaybolduğu ya da kadının kendisinin bozdurup harcadığı savunmaları da kocanın ispat yükündedir. Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller (eşin telefonuna izinsiz girilerek alınan mesajlar, gizli ses kayıtları) bu davada da kullanılamaz.

Düğün görüntüleri neden saklanmalı? Ziynet davasının kaderini çoğu zaman düğün videosu belirler. Boşanma sürecinde öfkeyle düğün fotoğraf ve videolarını silenler, en güçlü delillerini yok etmiş olur. Düğün görüntüleri evlilik boyunca birkaç farklı ortamda (bulut hesabı, harici disk, aile yakınlarının telefonu) saklanmalı; profesyonel çekimde takı merasiminin tamamının, özellikle sandığa atılanların görünmeyebileceği bilinerek yakınların telefon kayıtları da korunmalıdır. Düğün salonunun ya da kameramanın arşivinde kayıt bulunması hâlinde mahkemeden bu kayıtların getirtilmesi istenebilir.

Ziynet Bedeli Nasıl Hesaplanır? Hangi Tarihteki Altın Fiyatı, Faiz ve İcra

Takılar mevcutsa mahkeme aynen iadeye karar verir; ilam icraya konulduğunda borçlu takıları teslim etmezse icra dairesi takıların o günkü değerini tahsil eder (İİK m.24). Bu nedenle aynen iade hükmü, altın fiyatındaki artıştan davacıyı korur. Takılar mevcut değilse ya da davacı bedel istemişse, bilirkişi her takının gram ve ayarını belirler ve değerini hesaplar. Hangi tarihteki değerin esas alınacağı talebe bağlıdır: Yargıtay uygulamasında bedel talebinde kural olarak dava tarihindeki değer esas alınır ve bu tutara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir; davacı ıslahla talebini artırmışsa artırılan kısım için faiz ıslah tarihinden başlar. Bazı dairelerin fiilî ödeme günündeki değeri esas aldığı kararları da vardır; bu nedenle dilekçede değerin hangi tarihe göre istendiği açıkça yazılmalıdır. Takıların düğün tarihindeki değeri hiçbir zaman esas alınmaz; yirmi yıl önce takılan bilezik bugünkü altın fiyatıyla hesaplanır. Bilirkişi takıların işçilik değerini değil has altın karşılığını esas alır; bu nedenle hesaplanan değer kuyumcu satış fiyatının biraz altında çıkar.

Ziynet Davasında Zamanaşımı ve Süreler

Bu konuda internette çelişkili bilgiler dolaşmaktadır; kural şudur: Takıların aynen iadesi talebi mülkiyet hakkına dayanır ve zamanaşımına uğramaz; kadın takıları hâlâ mevcutsa kaç yıl geçmiş olursa olsun isteyebilir. Takıların bedeline ilişkin talep ise bir alacak hakkıdır ve on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirlerinden olan alacaklarında zamanaşımı işlemez (TMK m.153); bu nedenle on yıllık süre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren başlar. Boşanma davasında ziynet istenmemiş olması, sonradan istenmesine engel değildir; TMK m.178'deki bir yıllık süre yalnızca boşanmaya bağlı tazminat ve yoksulluk nafakası için geçerlidir, ziynet alacağını kapsamaz. Buna karşılık nişan bozulduğunda hediyelerin iadesi için öngörülen süre bir yıldır (TMK m.123); nişan takıları için bu süreye dikkat edilmelidir. Zamanaşımı mahkemece kendiliğinden gözetilmez, davalının ileri sürmesi gerekir.

Ziynet, Mal Paylaşımı ve Kusur: Aldatan Eş Takıları Alabilir mi?

Düğün takıları kişisel maldır (TMK m.220); edinilmiş mallara katılma rejiminde tasfiyeye girmez ve diğer eşin bu takılar üzerinde katılma alacağı doğmaz. Bu yüzden ziynet alacağı mal rejimi davasının değil, ayrı bir alacak davasının konusudur; Yargıtay iki talebin aynı dilekçede ileri sürülmesine izin vermekle birlikte her biri kendi kurallarına göre incelenir. Takıların bozdurulup edinilmiş bir mala (ev, araba, şirket payı) dönüştürülmüş olması hâlinde ise kadın, ziynet bedelini istemek yerine ya da onunla birlikte, mal rejimi tasfiyesinde o mala kişisel malıyla yaptığı katkı için değer artış payı isteyebilir (TMK m.227); hangi yolun daha avantajlı olduğu malın değer kazanma oranına göre belirlenir.

Ziynet alacağı boşanmadaki kusurdan tamamen bağımsızdır. Kadın boşanmada tam kusurlu bulunsa, hatta zina sebebiyle boşanmaya karar verilse bile düğün takılarını isteyebilir; çünkü takılar bağışla kazanılmış mülkiyettir ve kusur mülkiyeti ortadan kaldırmaz. Zina ve hayata kast hâlinde hâkimin katılma alacağını azaltma yetkisi (TMK m.236/2) yalnızca edinilmiş mallara ilişkindir, kişisel mal olan ziynetleri etkilemez. Aynı biçimde erkeğin kendisine takılan altınları istemesi de kusuruyla ilgili değildir. Ziynet davasının boşanma davasından bağımsız açılabilmesinin bir sonucu daha vardır: Eşler boşanmadan, evlilik devam ederken de ziynet davası açılabilir; yalnızca zamanaşımı boşanmaya kadar işlemez.

Anlaşmalı Boşanmada Ziynet: Protokole Ne Yazılmalı?

Anlaşmalı boşanmada ziynet eşyası, protokolde mutlaka ayrı bir maddeyle düzenlenmesi gereken konulardan biridir. Protokolde ziynetten hiç söz edilmemişse boşanmadan sonra ayrı dava açılabilir; ancak protokolde "tarafların birbirlerinden ziynet eşyası talebi bulunmamaktadır" ya da "ziynet eşyaları kadına teslim edilmiştir" biçiminde bir hüküm varsa bu hüküm mahkeme kararına geçer ve sonradan dava açılamaz. Burada dikkat edilmesi gereken, "tarafların birbirlerinden maddi ve manevi hiçbir talebi yoktur" gibi genel ifadelerin ziyneti kapsayıp kapsamadığının tartışmalı olmasıdır; Yargıtay bu tür genel feragatleri dar yorumlama eğilimindedir, ancak uyuşmazlığa düşmemek için protokolde ziynetin açıkça ve ismen düzenlenmesi gerekir. Takılar kadına teslim edilecekse teslim tarihi, teslim edilmeyecekse bedelin ödeme takvimi yazılmalıdır.

Nişan ve Kına Takıları, Mehir ve Resmî Nikâhsız Düğün

Nişan ve kına takıları: Nişanda ve kınada takılan altınlar da ziynet davasının konusu olabilir ve aidiyetleri düğün takılarıyla aynı ilkelere göre belirlenir. Nişan bozulursa durum farklıdır: Nişanlılar birbirlerine ve ana babaların nişanlılara verdiği alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir; aynen iade mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır (TMK m.122) ve bu talep nişanın bozulmasından itibaren bir yıl içinde ileri sürülmelidir (TMK m.123). Alışılmış hediyeler (küçük değerli takılar, çiçek, kıyafet) geri istenemez; alışılmışın dışında olup olmadığı tarafların ekonomik durumuna ve yöre âdetine göre değerlendirilir.

Mehir: Dinî nikâh sırasında kocanın kadına belirli miktarda altın ya da para vermeyi taahhüt ettiği mehir, Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiş bir kurum değildir. Yargıtay, evlenme sırasında verilmesi kararlaştırılan mehri (mehr-i muaccel) bağışlama, sonradan ödenmesi kararlaştırılanı (mehr-i müeccel) ise bağışlama vaadi olarak nitelendirir; bağışlama vaadi yazılı şekle tabi olduğundan (TBK m.288/1) mehir senedi yazılıysa tahsil edilebilir, sözlü mehir taahhüdü ise dava edilemez. Mehir senedinde yazılı altınlar teslim edilmişse artık ziynet davasının kurallarına tabidir.

Resmî nikâh yapılmadan düğün yapılmışsa: Yalnızca dinî nikâh ya da düğün yapılmış, resmî nikâh kıyılmamışsa taraflar arasında evlilik yoktur; bu nedenle aile mahkemesi değil genel mahkeme görevlidir ve takılar için ziynet davası değil, sebepsiz zenginleşme ve mülkiyete dayalı iade davası açılır. Takıların aidiyetinde yine takılan kişi ve takının niteliği esas alınır; ancak eşler arasındaki tanıkla ispat kolaylığı burada uygulanmaz ve davalı tarafın ailesine karşı açılan davalarda senetle ispat sınırı gündeme gelebilir. Bu dosyalarda düğün görüntüsü ve kuyumcu kaydı daha da önemlidir.

Erkek Düğün Altınlarını Alırsa Suç mu?

Kural olarak hayır. Türk Ceza Kanunu m.167 uyarınca hırsızlık, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık gibi mal varlığına karşı suçların haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ceza verilmez; evlilik devam ederken kocanın kadının altınlarını alıp bozdurması bu şahsi cezasızlık sebebi kapsamındadır ve yalnızca hukuk davasının konusu olur. Haklarında ayrılık kararı verilmiş eşler arasında ise ceza yarı oranında indirilir ve soruşturma şikâyete bağlıdır. Boşanma kesinleştikten sonra eski eşin elinde kalan takıları vermemesi ise artık bu kapsamda değildir; ancak uygulamada bu durum da çoğunlukla ceza davası yerine ilamlı icra yoluyla çözülür. Altınların zorla, tehditle ya da şiddetle alınması hâlinde yağma suçu söz konusu olur ve eşler arası cezasızlık uygulanmaz.

Ziynet Davası Masrafları ve Avukatlık Ücreti (2026)

Ziynet davasının masrafı, boşanma davasından farklı olarak talep edilen bedele göre değişir. Başvurma harcı 2026'da 732 TL'dir; karar ve ilam harcı ise talep edilen değerin binde 68,31'i olup dörtte biri peşin ödenir. Örneğin 500.000 TL'lik bir ziynet talebinde peşin harç yaklaşık 8.540 TL, dava kazanıldığında kalan dörtte üç davalıdan alınır. Gider avansı taraf sayısına göre hesaplanır (iki taraflı dosyada 2026'da yaklaşık 3.180 TL); kuyumcu bilirkişi ücreti ve düğün görüntülerinin incelenmesi için ek bilirkişi gideri yargılama sırasında ayrıca istenir. Davayı kaybeden taraf, kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan karşı taraf vekâlet ücretini ve yargılama giderlerini öder; kısmen kabulde giderler oranlanır. Avukatlık ücreti serbestçe kararlaştırılır; ancak ziynet davası konusu para olan bir dava olduğundan AAÜT'nin dava değerine göre kademeli nispi tarifesi uygulanır ve ücret, aile mahkemesi işleri için öngörülen 45.000 TL'lik maktu tutarın altına inemez. Baroların tavsiye çizelgelerinde ziynet davaları için dava değerinin belirli bir yüzdesi öngörülmektedir. Boşanma davasıyla birlikte yürütülen ziynet talebinin ücrete dâhil olup olmadığı avukatlık sözleşmesinde açıkça yazılmalıdır.

Kalem 2026 tutarı / oranı Açıklama
Başvurma harcı 732,00 TL Dava açılırken peşin
Karar ve ilam harcı (nispi) Talep değerinin binde 68,31'i Dörtte biri peşin; kalanı dava sonunda haksız çıkandan
Gider avansı (iki taraf) yaklaşık 3.180 TL Tebligat ve posta; kullanılmayan kısım iade edilir
Kuyumcu bilirkişi ücreti Tarifeye göre, dosyaya göre değişir Görüntü incelemesi ve değer hesabı için; yargılama sırasında istenir
Avukatlık ücreti AAÜT nispi tarife; en az 45.000 TL Serbestçe kararlaştırılır; boşanmayla birlikte yürütülüyorsa kapsam sözleşmede belirtilmeli
Karşı taraf vekâlet ücreti Kabul edilen tutar üzerinden AAÜT Kaybeden tarafa yükletilir; kısmi kabulde oranlanır

Sık Sorulan Sorular ve Sonuç

Boşanmada düğün altınları kime kalır?
Kadına takılan ve kadına özgü olan takılar kadına, erkeğe takılan altın para ve erkeğe özgü takılar erkeğe, takı sandığına atılan para ve altınlar ise yarı yarıya eşlere aittir; eşler arasında anlaşma ya da ispatlanan yöresel âdet varsa ona göre paylaşılır.

Yargıtay'ın takı kararı ne zaman değişti, eski evliliklere de uygulanır mı?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihadını 04.04.2024 tarihli kararıyla değiştirdi. İçtihat değişikliği kanun gibi yürürlük tarihine bağlı olmadığından, düğün hangi yıl yapılmış olursa olsun bugün görülen davalarda yeni kural uygulanır.

Düğün videom yoksa ziynet davası açabilir miyim?
Evet. Takıların varlığı tanıkla, fotoğrafla, kuyumcu kaydıyla ve kocanın takıları aldığını kabul eden mesajlarıyla da ispatlanabilir. Eşler arasında tanıkla ispat yasağı uygulanmaz. Ancak görüntü olmadan takıların cinsini ve miktarını kanıtlamak güçleşir; tanıkların takılar hakkında somut bilgi sahibi olması gerekir.

Kayınvalidem takıları aldı, kimden isteyeceğim?
Takıları fiilen alan ve elinde tutan kişiye karşı dava açılabilir; bu kayınvalide ise davalı odur ve dava genel mahkemede görülebilir. Takılar kocanın bilgisi ve isteğiyle ailesine verilmişse koca da birlikte davalı gösterilebilir. Kimin aldığının ispatı davacıya aittir.

Takılar düğün borcu için bozdurulduysa geri alabilir miyim?
Evet. Takıların ortak borç ya da ortak ihtiyaç için harcanması, kadının bunları bağışladığı anlamına gelmez. Koca, takıların geri istenmemek üzere verildiğini ispat edemezse bedelini öder.

Boşanma davasında ziynet istemedim, sonradan isteyebilir miyim?
Evet. Ziynet alacağı boşanmanın fer'i değildir; boşanma davasında istenmemesi hak kaybına yol açmaz. Aynen iade talebi zamanaşımına uğramaz, bedel talebi ise boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Anlaşmalı boşanmada protokolde ziynetten açıkça vazgeçilmişse bu kural uygulanmaz.

Erkek, kendisine takılan altınları kadından geri alabilir mi?
Yeni kurala göre evet. Erkeğe takılan altın para, banknot ve erkeğe özgü takılar erkeğindir; kadında kalmışsa erkek iadesini ya da bedelini isteyebilir. Erkeğin de takıların ne olduğunu ve kadında kaldığını ispat etmesi gerekir.

Ziynet davası ne kadar sürer?
Boşanma davasıyla birlikte görülüyorsa boşanma davasının süresine bağlıdır. Ayrı açılan ziynet davası, düğün görüntüsü mevcutsa ve bilirkişi incelemesi tek seferde tamamlanırsa genellikle bir yıl içinde sonuçlanır; tanık dinlenmesi ve rapora itirazlar süreyi uzatır.

Sonuç

Düğün takıları konusunda yıllardır bilinen "ne takılırsa kadınındır" kuralı artık geçerli değil. Yargıtay'ın 2024 tarihli ilke kararıyla takının kime takıldığı ve kime özgü olduğu belirleyici oldu; erkeğe takılanlar erkeğe, sandığa atılan paralar eşlere ortak ait sayılıyor. Değişmeyen şey ise ziynet davasının bir ispat davası olduğudur: Takıların ne olduğunu ve elinizden çıktığını siz, bağışlandığını ya da iade edildiğini karşı taraf kanıtlar; düğün videosu, tanık ve kocanın mesajları davanın yönünü belirler. Takılar kişisel maldır, kusurdan bağımsız istenir, mal paylaşımına girmez; bedel talebi boşanmadan itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir. Dilekçedeki talebin biçimi, bedelin hangi tarihe göre istendiği ve harcın doğru hesaplanması davanın hem sonucunu hem maliyetini etkiler.