Yabancı Para Alacağının İcra Takibi 2026

Yabancı Para Alacağının İcra Takibi 2026

İhracat bedeli ödenmeyen üretici, dolar ya da euro üzerinden ücret alıp maaşı yatırılmayan çalışan, yabancı para cinsinden borç verip geri alamayan yatırımcı ya da elinde döviz bedelli bir bono kalan tüccar için önce aynı soru gelir: Yabancı para alacağı icraya nasıl konur, para doğrudan döviz olarak mı yoksa Türk Lirası olarak mı tahsil edilir, kur yükselirken bekleyen alacağın değeri kimin lehine değişir? Türk icra hukuku bu sorulara net cevaplar verir, fakat cevaplar takip talebine yazılan birkaç kelimeye bağlıdır. Yanlış ya da eksik yazılan bir kur kaydı takibi baştan sakatlayabilir, faiz kaleminde yapılan bir tutarsızlık ise yıllar süren bir dosyanın sonunda alacağın önemli bir bölümünü eritebilir. Aşağıda yabancı para (dolar ve euro) alacaklarının icra takibini, ilgili kanun hükümleri ve Yargıtay'ın güncel uygulaması ışığında, alacaklı ve borçlu bakımından adım adım ele alıyoruz. Büromuz yabancı para alacaklarının takibi konusunda Türkiye'nin her ilinden başvuran müvekkillere danışmanlık vermekte ve dosyaları ilgili icra dairesi ile icra mahkemesinde yürütmektedir.

Yabancı para alacağı için icra takibi açılabilir; fakat takip talebinde yabancı para tutarının yanında Türk Lirası karşılığı ve hangi günün kurunun esas alındığı mutlaka yazılmalıdır (İİK m.58/3). Yargıtay bu kuralı kamu düzeninden sayar; TL karşılığı gösterilmeyen takip, süreye bağlı olmayan şikâyetle iptal edilir. Borç vadesinde ödenmeyince alacaklı döviz alacağını aynen, vade günündeki kurdan ya da fiilî ödeme günündeki kurdan TL olarak isteyebilir (TBK m.99/3); bu seçim bir kez yapılır ve sonradan değiştirilemez. Kur artışından yararlanmak isteyen alacaklı, yabancı para alacağının fiilî ödeme günündeki TCMB kuru üzerinden TL karşılığının istendiğini takip talebine açıkça yazmalıdır; o zaman alacak tahsile kadar döviz olarak kalır ve 3095 s. K. m.4/a uyarınca devlet bankalarının bir yıl vadeli ilgili döviz mevduatına uyguladığı en yüksek faiz işler. Alacağı takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirmek ise kur farkından vazgeçip yüksek TL faizini (31.07.2026'dan itibaren yasal faiz yüzde 31, ticari işlerde avans faizi yüzde 39,75) tercih etmek demektir. 2026'da icraya başvurma harcı 732 TL, peşin harç TL karşılığının binde 5'i, tahsil harcı ise ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanır.

İçindekiler

Yabancı Para Alacağı Nedir? Hangi Sözleşmelerden Doğar, Dövize Endeksli Alacaktan Farkı Ne?

Yabancı para alacağı, borcun konusunun Amerikan Doları, Euro veya başka bir yabancı ülke parası olarak belirlendiği para alacağıdır. Türkiye'de en yaygın kaynakları dış ticaret sözleşmeleri, yabancı sermayeli şirketlerle yapılan hizmet ve lisans anlaşmaları, döviz üzerinden kararlaştırılmış ücret ve danışmanlık bedelleri, kişiler arasındaki dolar veya euro cinsinden ödünç ilişkileri ve yabancı para bedelli çek ya da bonolardır. Yargıtay, zararın döviz üzerinden doğduğu haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme uyuşmazlıklarında da tazminatın yabancı para olarak belirlenebileceğini kabul eder; örneğin dolarla ödenmiş bir bedelin iadesi ya da yurt dışında euro ile karşılanmış bir onarım gideri böyle bir alacak doğurur.

Bu alacağı "dövize endeksli" TL alacağından ayırmak şarttır. Bedeli TL olup ödeme günündeki dolar veya euro kuruyla güncellenen bir kira ya da satış bedeli, yabancı para alacağı değildir; TL alacağıdır ve kur yalnızca hesaplama ölçüsüdür. Dövize endeksli alacak takibe konulurken sözleşmedeki kur kuralına göre hesaplanmış TL tutarı yazılır, bu yazıda anlatılan döviz rejimi ve döviz faizi uygulanmaz. Buna karşılık bedeli doğrudan dolar veya euro olarak belirlenmiş her alacak, kaynağı ne olursa olsun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesindeki özel kurallara tabidir. Dolar ile euro ya da başka bir yabancı para arasında bu kurallar bakımından fark yoktur; euro veya dolar alacağını birbirinden ayıran yalnızca kur hesabında TCMB'nin ilgili döviz kurunun, faiz hesabında ise devlet bankalarının o para birimi mevduatına uyguladığı oranın esas alınmasıdır.

Türk icra sistemi TL üzerinden çalışır. Haciz, satış ve paylaştırma işlemleri TL ile yapılır; icra dairesi kasasına giren para TL'dir. Bu yüzden kanun koyucu yabancı para alacağının takip talebinde TL karşılığıyla birlikte gösterilmesini istemiştir. Yargıtay uygulamasına göre alacağın takip talebinde TL'ye çevrilmesi alacaklının tercihi değil kanunun emridir ve aynı talepte ödeme günündeki kurun istenmesiyle çelişmez. Bu hükümlerin yanında Cebrî İcra Kanunu adıyla yeni bir kanun taslağı üzerinde çalışıldığını da belirtelim; taslak yasalaşırsa takip talebinin içeriğine ilişkin kurallar yeniden okunmalıdır, ancak bugün yürürlükteki düzenleme İİK m.58'dir.

Yabancı Para Alacağı Doğrudan Döviz Olarak İcraya Konulabilir mi? İİK m.58/3 Kuralı

Takip talebine yalnızca "50.000 USD" veya "50.000 EUR" yazıp takip açmak mümkün değildir. İİK m.58'in ikinci fıkrasının üçüncü bendi, alacağın Türk parasıyla tutarının, faizli alacaklarda faiz miktarı ve başlangıç gününün, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden istendiğinin takip talebinde gösterilmesini zorunlu tutar; İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20. maddesi aynı unsurları sayar ve İİK m.60 bu kayıtların ödeme emrine de aktarılmasını ister. Dolayısıyla doğru hazırlanmış bir yabancı para takibinde üç şey yan yana durur: döviz tutarı, bu tutarın belirli bir günün TCMB kuruyla hesaplanmış TL karşılığı ve alacaklının hangi günün kurunu istediğine ilişkin açık beyanı.

Yargıtay bu kuralı kamu düzeninden sayar ve eksikliği takibin her aşamasında kendiliğinden gözetir. Hukuk Genel Kurulu'nun 22.05.2024 tarihli, 2023/12-957 E., 2024/281 K. sayılı kararı, TL karşılığının hem takip talebinde hem ödeme emrinde bulunmasının zorunlu olduğunu ve tarafların bu eksikliği daha önce fark etmiş olmasının sonucu değiştirmeyeceğini teyit etmiştir. İstanbul ve Bursa bölge adliye mahkemeleri arasında doğan görüş ayrılığı da Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2025/617 E., 2025/1082 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararıyla sonuçlandırılmıştır: TL karşılığı gösterilmeyen takip geçerli bir takip değildir, bu takibe dayanan itirazın iptali davası dava şartı yokluğundan reddedilir ve UYAP'ta TL karşılığının yazılmasını engelleyen bir sistem hatası bulunmadığı Adalet Bakanlığı'nın cevabıyla tespit edilmiştir.

Döviz takiplerinde en sık yapılan hata, TL karşılığını yalnızca harç hesabı için yazıp alacağın hangi kurdan istendiğini belirtmemektir. Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2026 tarihli, 2025/9538 E., 2026/1836 K. sayılı kararında, euro bedelli bir çeke dayalı takipte harca esas TL karşılığının yanında yalnızca "fiilî ödeme tarihi" ibaresinin yazılması yeterli görülmemiş, bu tarihteki kur üzerinden TL karşılığının istendiği açıkça belirtilmediğinden takibin iptaline hükmedilmiştir. Benzer şekilde takip talebinde harca esas TL karşılığı gösterilmesine rağmen fiilî ödeme kurunun istendiğine dair kayıt bulunmayan dosyalarda talebin dövizin aynen tahsili isteği sayılarak takibin iptaline karar verilebilmekte; takip tarihindeki kur ve TL karşılığı gösterilip başka bir kayıt konulmadığında ise Yargıtay uygulamasında alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden istendiği kabul edilmektedir. Yani eksik yazılan kayıt takibi iptal ettirebileceği gibi, alacaklının niyetinden farklı bir seçimi ona yüklemek sonucunu da doğurabilir.

Borç Vadesinde Ödenmezse Alacaklının Üç Seçeneği: TBK m.99 ve Döviz Borcunda Temerrüt

TBK m.99 üç aşamalı bir kural koyar. Para borcu kural olarak TL ile ödenir. Yabancı parayla ödeme kararlaştırılmış ve sözleşmede aynen ödeme kaydı yoksa borçlu, ödeme günündeki kurdan TL ödeyerek de borcundan kurtulabilir. Borç vadesinde ödenmezse alacaklıya üç seçenek doğar: alacağını aynen döviz olarak istemek, vade günündeki kurdan TL olarak istemek ya da fiilî ödeme günündeki kurdan TL olarak istemek. Seçim hakkı vadeye kadar borçluda, temerrütle birlikte alacaklıdadır.

Her seçeneğin ekonomik anlamı farklıdır. Aynen tahsil seçeneğinde alacaklı döviz ister; borçlu kendiliğinden öderse döviz olarak öder, haciz yoluyla tahsilatta ise icra dairesi TL işlem yaptığından alacaklı parayı tahsil günündeki kurdan TL olarak alır. Vade günü kuru seçeneğinde alacak vade tarihinde TL'ye dönüşür, sonrasındaki kur artışı alacaklıya yansımaz, ama TL faizi işler. Fiilî ödeme günü kuru seçeneğinde alacak tahsil gününe kadar döviz olarak kalır; kur artışı alacaklıya geçer ve alacağa döviz mevduat faizi yürütülür. Yabancı para bedelli bir kambiyo senedinde aynen ödeme şartı bulunsun ya da bulunmasın alacaklı bu seçeneklerden yararlanır; Hukuk Genel Kurulu'nun 18.12.2002 tarihli, 2002/12-1058 E., 2002/1064 K. sayılı kararı yabancı para bedelli bir kambiyo senedi takibinde bu ilkeyi ortaya koymuş ve vade ile takip tarihi arasındaki faizin döviz üzerinden hesaplanıp takip tarihindeki kurdan TL'ye çevrileceğini kabul etmiştir.

"Takip tarihindeki kur" bu üç seçenek arasında sayılmaz; harca esas değerin hesabı için İİK'nın öngördüğü bir ölçüdür. Fakat Yargıtay uygulamasında alacağını takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirip fiilî ödeme kuru istemeyen alacaklının seçimini TL yönünde kullandığı kabul edildiğinden, takip tarihi kuru fiilen vade kuruna benzer bir dördüncü seçenek gibi işler. Seçimin açıkça yazılmadığı dosyalarda mahkemeler talebin bütününe bakar: Hukuk Genel Kurulu'nun 25.05.2021 tarihli, 2019/(19)11-721 E., 2021/609 K. sayılı kararında yabancı para alacağının yanında harca esas TL yazılıp yabancı para alacakları için öngörülen faizin istendiği takipte talebin döviz cinsinden olduğu kabul edilmiştir. Ne var ki 2024–2026 arasında verilen kararlar bu tür dolaylı yorumlara güvenmeyi giderek riskli hâle getirmiştir; seçim, yoruma yer bırakmayacak biçimde yazılmalıdır.

Sözleşmede "Aynen Ödeme" veya "Sadece USD/EUR ile Ödenir" Kaydı Varsa Ne Değişir?

Aynen ödeme kaydı, tarafların borcun mutlaka dolarla veya euroyla ödeneceğini ve TL ile ödemenin kabul edilmeyeceğini kararlaştırmasıdır. Kanun belirli bir kalıp aramaz; "efektif USD/EUR olarak ödenir", "TL ile ödeme yapılamaz", "ödeme yalnızca Amerikan Doları / Euro ile geçerlidir" gibi ifadeler ya da sözleşmenin bütününden çıkan açık irade yeterlidir. Bedelin döviz olarak yazılmış olması tek başına aynen ödeme kaydı sayılmaz; böyle bir sözleşmede borçlu vadede günün kurundan TL ödeyerek de borcunu ifa eder.

Kaydın borçluya etkisi açıktır: Aynen ödeme kaydı varsa borçlu TL ödeyerek borçtan kurtulamaz, alacaklı TL'yi reddedip döviz isteyebilir. Alacaklıya etkisi ise sınırlıdır: Aynen ödeme kaydına dayanan alacaklı da takip talebinde TL karşılığını ve kur tarihini göstermek zorundadır, çünkü bu yükümlülük sözleşmeden değil kanundan doğar. Kaydın asıl faydası tahsilat aşamasında görülür: Borçlu dosyaya kendiliğinden ödeme yaparsa döviz olarak ödeme kabul edilebilir; haciz yoluyla tahsilatta ise para her hâlükârda TL olarak girer ve alacaklıya o günkü kurdan ödenir. Sözleşmede aynen ödeme kaydı olmadığı hâlde takip talebinde dövizin aynen tahsilinin istenmesi ve fiilî ödeme kurunun belirtilmemesi, yukarıda anılan güncel kararlar karşısında takibin iptaline yol açabilecek bir tercihtir.

Takip Tarihindeki Kur mu, Ödeme Günündeki Kur mu? Kur Tercihi Nasıl Yapılır?

Döviz takibinde alacaklının vereceği en önemli karar budur ve iki değişkene bağlıdır: kur beklentisi ve faiz oranı. Fiilî ödeme günü kuru seçildiğinde alacak döviz olarak kalır; TL'nin dolar veya euro karşısında değer kaybettiği her gün alacaklı lehine çalışır, üstüne 3095 s. K. m.4/a'daki döviz mevduat faizi eklenir. Takip tarihindeki kur seçildiğinde alacak o gün TL'ye dönüşür ve bundan sonra yalnızca TL faizi işler. TL faizi 2026'da köklü biçimde değişmiştir: 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesini yeniden düzenleyerek yasal faizi Merkez Bankası'nın önceki yıl 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenine bağlamış; 30 Haziran oranı beş puan ya da daha fazla farklılaşırsa yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseninin uygulanmasını öngörmüştür. Böylece 31.07.2026'dan itibaren yasal faiz yüzde 31, ticari işlerde istenebilen avans faizi ise yüzde 39,75 olmuştur. Devlet bankalarının dolar ve euro mevduatına uyguladığı faiz ise yıllık düşük tek haneli düzeylerdedir.

Tablo 1 – Yabancı para alacağında kur tercihinin sonuçları

Tercih Alacağın niteliği Uygulanacak faiz Kur riski kimde?
Aynen tahsil (USD/EUR olarak) Tahsile kadar döviz alacağı Devlet bankalarının bir yıl vadeli ilgili döviz mevduat faizi (3095 s. K. m.4/a) Borçluda; cebrî tahsilatta ödeme günü kuru uygulanır
Fiilî ödeme günü kurundan TL Tahsile kadar döviz alacağı USD/EUR mevduat faizi (m.4/a) Borçluda; kur farkı icra dairesince her ödemede hesaplanır
Vade günü kurundan TL Vadeden itibaren TL alacağı Yasal faiz (%31) veya ticari işlerde avans faizi (%39,75) Alacaklıda; vade sonrası kur artışı istenemez
Takip tarihi kurundan TL Takip tarihinden itibaren TL alacağı Yasal veya avans faizi Alacaklıda; takip sonrası kur artışı istenemez

Rakamlarla düşünmek yararlıdır. 100.000 USD alacağın takip tarihinde 4.000.000 TL'ye denk geldiğini, dosyanın iki yıl sürdüğünü ve bu sürede kurun yüzde kırk arttığını varsayalım. Fiilî ödeme kurunu seçen alacaklı tahsil gününde 5.600.000 TL'ye yakın anapara ile dolar faizini alır; takip tarihi kurunu seçen alacaklı 4.000.000 TL anaparaya iki yıllık TL faizini ekler ve yüzde 31 ile yaklaşık 6.480.000 TL'ye ulaşır. Kur yüzde yetmiş artsaydı hesap tersine dönerdi. Euro alacaklarında da aynı denklem geçerlidir: Örneğin takip tarihinde 3.600.000 TL'ye karşılık gelen 80.000 EUR tutarındaki ticari bir alacak takip tarihi kuruyla TL'ye çevrilirse yıllık %39,75 avans faiziyle bir yıl sonunda yaklaşık 5.031.000 TL'ye ulaşırken, fiilî ödeme kuru seçildiğinde tahsilat tutarı tamamen ödeme günündeki euro kuruna ve düşük tek haneli euro mevduat faizine bağlı kalacaktır.

Görüldüğü gibi doğru tercih dosyanın süresine, kurun beklenen seyrine ve faiz oranlarının gidişine bağlıdır; itiraza uğrayıp itirazın iptali davasına dönüşen bir yabancı para takibinin üç dört yıl sürebileceği unutulmamalıdır. Vade kuru ile takip tarihi kuru arasındaki fark ise faizin hangi dönem için hangi para biriminden hesaplanacağındadır: Vade kurunu seçen alacaklı vadeden itibaren TL faizi ister; takip tarihi kurunu seçen alacaklı vade ile takip tarihi arasındaki faizi döviz üzerinden hesaplayıp takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirir, sonrası için TL faizi ister.

Tercih ile faiz talebi birbiriyle tutarlı olmak zorundadır. Yargıtay ve istinaf uygulamasına göre alacağını vade veya takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirerek isteyen alacaklı lehine döviz mevduat faizine hükmedilemez; TL'ye dönüşen alacağa takip tarihinden itibaren yalnızca ilgili TL faizi (yasal veya ticari temerrüt faizi) yürütülebilir. Alacağı TL'ye çevirip döviz faizi istemek, borçlunun elindeki en kolay itiraz sebebidir.

Döviz-TL Tercihi Bir Kez Kullanılır: Yargıtay Islahla Dönüşe İzin Vermiyor

TBK m.99/3'teki seçimlik hak yenilik doğurucu niteliktedir; kullanıldığı anda sonuç doğurur ve biter. Alacaklı takip talebinde ya da dava dilekçesinde alacağını takip tarihindeki kurdan TL olarak istemişse, kur yükseldi diye sonradan fiilî ödeme kuruna dönemez, ıslah dilekçesiyle talebini dolara ya da euroya çeviremez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 03.07.2023 tarihli, 2022/16503 E., 2023/10180 K. sayılı kararı bu ilkeyi döviz üzerinden kararlaştırılmış ücret alacağında uygulamış; dava dilekçesinde TL isteyen işçinin ıslahla döviz talep edemeyeceğine hükmetmiştir. Ticari alacaklarda 11. ve 6. Hukuk Daireleri aynı sonuca varmış; kısmi dava olarak TL üzerinden açılan davada ıslahla artırılan bölüm için dahi ıslah tarihindeki kurun esas alınacağı, dava tarihindeki kura geri dönülemeyeceği kabul edilmiştir.

Kural ters yönde de işler: Fiilî ödeme kurunu seçip kurun düştüğünü gören alacaklı takip tarihi kurunu isteyemez. Usulsüz bir takip talebini ikinci bir taleple onarmak da mümkün değildir; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 255.316,30 Euro alacağa ilişkin bir takipte verdiği 17.09.2025 tarihli, 2025/3594 E., 2025/5388 K. sayılı kararında UYAP'ta kayıtlı ilk takip talebinin esas alınacağını ve ilk talep iptal edilmeden sunulan ikinci talebin hükümsüz sayılacağını ortaya koymuştur. İlamlı icrada da fark yoktur: İlamda dövizin fiilî ödeme günündeki kurdan tahsiline hükmedilmiş olsa bile alacaklı takip talebinde alacağı takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirmişse takip sonrası için yalnızca TL faizi isteyebilir. Pratik sonuç şudur: Kur ve faiz tercihi takip talebi UYAP'ta onaylanmadan önce, dosyanın muhtemel süresi ve kur beklentisi tartılarak verilmeli; "sonra düzeltiriz" düşüncesiyle hareket edilmemelidir.

UYAP'ta Yabancı Para Alacağı İçin Takip Talebi Nasıl Hazırlanır? Harca Esas Değer ve Kur Kaydı

Yabancı para takibinde takip talebi (Örnek 1) TL takibinden şu noktalarda ayrılır. Önce alacağın dayanağı incelenir: Sözleşme, fatura, bordro, dekont ya da senette bedelin dolar veya euro olarak mı belirlendiği, vade tarihi, kararlaştırılmış bir faiz ya da aynen ödeme kaydı olup olmadığı tespit edilir; dövize endeksli TL alacağıyla gerçek yabancı para alacağı bu aşamada ayrılır. Sonra kur ve faiz tercihi yapılır; bu tercih geri alınamaz. Ardından alacak kalemleri ilgili döviz cinsinden yazılır: asıl alacak, vadeden takip tarihine kadar döviz üzerinden hesaplanmış işlemiş faiz, varsa protesto gideri, çek tazminatı ve komisyon.

Harca esas değer, takip tarihindeki TCMB döviz kuru (uygulamada çoğunlukla efektif satış kuru) ile hesaplanan toplam TL karşılığıdır ve ilgili alana elle girilir; UYAP Avukat Portal'da para birimi USD veya EUR seçildiğinde sistem bu alanı ve açıklama bölümündeki kur kaydını kendiliğinden doldurmaz. Açıklama alanına, fiilî ödeme kuru isteniyorsa, yabancı para alacağının fiilî ödeme günündeki TCMB kuru üzerinden TL karşılığının talep edildiği cümle hâlinde yazılır; yalnızca "fiilî ödeme tarihi" demek yeterli görülmeyebilir. Takip tarihi kuru isteniyorsa alacağın o günkü kurdan TL'ye çevrildiği ve bu tutarın istendiği belirtilir. Faiz talebi tercihe göre kurulur: Fiilî ödeme kuru için takip tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıl vadeli ilgili döviz mevduatına uyguladığı en yüksek faiz, TL'ye çevrilmişse yasal ya da avans faizi; sözleşmede daha yüksek akdi faiz varsa o oran. Son olarak dayanak belgeler sisteme yüklenir, başvurma harcı, peşin harç, vekâlet suret harcı ve tebligat gideri yatırılır. Takip talebindeki kayıt ödeme emrine aynen geçer; icra dairesi bu kaydı düzeltemez. Yetki genel kurallara göre belirlenir; alacağın yabancı para olması yetkili icra dairesini değiştirmez.

Takip Talebinde TL Karşılığı veya Kur Tarihi Yoksa: Takibin İptali ve Süresiz Şikâyet

İİK m.58/3'ün kamu düzeninden olmasının üç sonucu vardır. İcra müdürü TL karşılığı gösterilmeyen takip talebini kabul etmemelidir. Kabul edilip ödeme emri gönderilmişse borçlu, İİK m.16/2 uyarınca süreye bağlı olmaksızın icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurarak takibin iptalini isteyebilir; yedi günlük itiraz süresinin geçmesi, takibin kesinleşmesi, hatta haciz yapılmış olması buna engel değildir. Mahkemeler de eksikliği taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden dikkate alır; bu nedenle TL karşılığı olmayan takibe dayanan itirazın iptali davası usulden reddedilir.

Eksikliğin yeri yaptırımı belirler. TL karşılığı takip talebinde hiç yoksa takip iptal edilir ve alacaklı yeni takip açmak zorunda kalır; önceki takibin kesinleşmesi ve hacizleri de ortadan kalkar. Takip talebinde TL karşılığı gösterilmiş ama icra dairesince düzenlenen ödeme emrine aktarılmamışsa Yargıtay uygulamasına göre yalnızca ödeme emrinin iptaliyle yetinilmesi gerekir; icra dairesi doğru ödeme emrini yeniden düzenler ve takip ayakta kalır. En tartışmalı alan ise TL karşılığı yazılmış ama kur tarihi ya da fiilî ödeme kuru talebi belirsiz bırakılmış takiplerdir; burada Yargıtay'ın güncel çoğunluk görüşü açık ifade aramakta, karşı oylar ise daha esnek bir yorumu savunmaktadır. UYAP'tan kaynaklanan bir eksikliğin alacaklıya yüklenemeyeceği yönündeki bölge adliye mahkemesi görüşü Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin uyuşmazlığın giderilmesi kararıyla benimsenmemiştir.

Yabancı Para Alacağına Hangi Faiz İşler? 3095 Sayılı Kanun m.4/a ve Devlet Bankalarının Mevduat Faizi

3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre sözleşmede daha yüksek akdi ya da gecikme faizi kararlaştırılmamışsa, yabancı para borcuna devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. Dolar ve euro alacakları için bu, Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank'ın bir yıl vadeli ilgili döviz mevduatına temerrüt süresince fiilen uyguladıkları oranların en yükseğidir. 7589 sayılı Kanun'la yapılan 2026 değişikliği 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesine ilişkindir; 4/a maddesi değişmemiştir.

Oranın tespitinde yapılan klasik hata, TCMB'nin internet sitesinde yayımlanan azami mevduat faiz oranlarını esas almaktır. Bankalar uygulayabilecekleri azami oranları TCMB'ye bildirir; fiilen uyguladıkları oranlar genellikle daha düşüktür. Yargıtay uygulamasına göre faize ilişkin şikâyetlerde mahkemenin TCMB'nin azami oran verilerine değil, ilgili devlet bankalarının genel müdürlüklerinden yazıyla sorularak öğrenilecek fiilî oranlara göre hesap yapması gerekir. Kapak hesabı yaptırırken de dolar veya euro için uygulanan oranlar bankalardan istenmelidir.

Faiz rejimi kur tercihine bağlıdır. Fiilî ödeme kurunu seçen alacaklı, alacak tahsil tarihine kadar yabancı para alacağı sayıldığından, vade tarihinden tahsil tarihine kadar bütün dönem için döviz mevduat faizi isteyebilir. Alacağını takip tarihinde TL'ye çeviren alacaklı ise vade ile takip tarihi arasındaki işlemiş faizi döviz üzerinden hesaplayıp takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirir, takip tarihinden sonrası için yalnızca TL faizi ister; Yargıtay'a göre alacak TL'ye dönüştükten sonra m.4/a uygulanamaz. Yasal faiz artık reeskont oranına endeksli olduğundan TL'ye çevrilmiş döviz alacağının faizi yıl içinde değişebilir ve dönem dönem hesaplanır. Mürekkep faiz yasağı yabancı para alacağında da geçerlidir; işlemiş faize yeniden faiz yürütülemez. Takip talebinde belirli bir oran yazılmışsa alacaklı bununla bağlıdır: Yüzde 10 yazılmış ve bankaların fiilî oranı daha yüksek çıkmışsa fazlası istenemez; fiilî oran daha düşükse o oran uygulanır.

Yabancı Para Senet (Bono) ile Çek İcra Takibi: Örnek 10 Ödeme Emri

Türk Ticaret Kanunu kambiyo senetlerinin yabancı para üzerinden düzenlenmesine izin verir; dolar ve euro bedelli bono ve çekler ticari hayatta sıkça kullanılır. Böyle bir senedin hamili kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapar ve borçluya Örnek 10 ödeme emri gönderilir. Bu yolun avantajları bilinir: Ödeme süresi on gün, itiraz süresi beş gündür, itiraz icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz, borca itiraz yalnızca belgeyle ispatlanabilir. Senedin döviz olması bu avantajları değiştirmez, fakat İİK m.58/3'teki yükümlülük burada da geçerlidir: Takip talebinde ve Örnek 10 ödeme emrinde senet bedelinin TL karşılığı, kur tarihi ve faiz gösterilmelidir. Yargıtay'ın döviz bedelli bonolara ilişkin 2002 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararı ile 2024–2026 tarihli 12. Hukuk Dairesi kararları bu yükümlülüğü kambiyo takibinde de aynen aramaktadır.

Kambiyo takibinde istenebilecek fer'i kalemler de döviz üzerinden hesaplanır: Vadeden itibaren işleyen temerrüt faizi, protesto ve ihbar giderleri, senet bedelinin binde üçünü aşmayan komisyon ve çeke dayalı takipte çek bedelinin yüzde onu oranındaki çek tazminatı. Bunlar dolar veya euro olarak gösterilir, toplamın TL karşılığı harca esas değer olarak yazılır. Senette bedelin para biriminin tek ve açık olması gerekir; rakamla "USD" veya "EUR", yazıyla "Türk Lirası" yazılmış bir senet kambiyo vasfı tartışmasına yol açar. Taşıt dışı menkul satışlarında TL ile ödeme zorunluluğu 6 Mart 2025'te kaldırıldığından, bu tarihten sonra döviz çeki ya da bonosuyla ödeme serbesttir; 19.04.2022–06.03.2025 arasında ise yalnızca 19.04.2022'den önce dolaşıma girmiş döviz cinsinden kıymetli evrakla ödeme yapılabiliyordu. Borçlu beş gün içinde icra mahkemesine yapacağı itirazda imzaya ve borca itirazın yanı sıra kur tarihinin gösterilmemesini, faiz oranının m.4/a sınırını aşmasını ve harca esas değerin eksik yazılmasını da ileri sürebilir; TL karşılığının hiç bulunmaması ise süreye bağlı olmayan şikâyet sebebidir.

Döviz Üzerinden Ücret, Kira ve Satış Bedeli Alacakları: Özel Durumlar

Döviz üzerinden ücret alan işçinin alacağı Yargıtay, ücretin dolar veya euro olarak kararlaştırılmasını geçerli sayar ve ödenmeyen ücretin döviz ya da TL olarak istenmesinde işçiye TBK m.99'daki seçimlik hakkı tanır. Dava dilekçesinde ya da takip talebinde yapılan seçim bağlayıcıdır; TL isteyen işçi sonradan döviz isteyemez. Kıdem tazminatında ise fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı TL üzerinden denetlendiğinden hesap, tavan kontrolünden sonra aynı kurla dövize çevrilerek yapılır. Döviz ücret alacağının icra takibinde de TL karşılığı ve kur kaydı zorunluluğu aynen geçerlidir.

Döviz kira alacağı Konut ve çatılı iş yeri kiralarında Türkiye'de yerleşik kişiler arasında bedelin yabancı para olarak belirlenmesi 32 sayılı Karar ile yasaklanmıştır; yasak kapsamına girmeyen kira ilişkilerinde (örneğin yurt dışında yerleşik tarafla yapılan sözleşmeler) döviz kira alacağı Örnek 13 ödeme emriyle tahliye talepli takibe konulabilir. Bu takipte de döviz kira bedelinin TL karşılığı ve kur tarihi takip talebinde gösterilmelidir; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 05.02.2025 tarihli, 2024/7532 E., 2025/731 K. sayılı kararında, dolar üzerinden istenen kira alacağına ilişkin takipte harca esas TL karşılığı ve "fiilî ödeme tarihi" ibaresi bulunmasına rağmen, bu tarihteki TL karşılığının istendiği açıkça yazılmadığından dolar kısmı yönünden takibin iptali gerektiğine oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Döviz satış bedeli ve ödünç alacağı Taşıt dışındaki menkul satış sözleşmelerinde bedelin döviz cinsinden belirlenmesi zaten serbest olup, 2022 yılında getirilen TL ile ödeme zorunluluğu 6 Mart 2025 tarihli Tebliğ değişikliğiyle kaldırılmıştır; bu sözleşmelerden doğan dolar ve euro alacakları ilamsız takibe konulabilir. Kişiler arasındaki döviz ödünç ilişkilerinde ise ispat sorunu öne çıkar: Banka dekontu, yazılı senet ya da ikrar yoksa takip itiraza uğrayacak ve itirazın iptali davasında ödünç ilişkisi tanıkla ispatlanamayacaktır. Sözleşmenin aslında TL üzerinden kurulduğu hâlde ödemenin dövizle yapıldığı durumlarda iade alacağının hangi para biriminden istenebileceği de Yargıtay'da tartışılmış; Hukuk Genel Kurulu, TL sözleşmeye rağmen dolarla ifa edilen bedelin iadesi için dolar üzerinden açılan takibi geçerli saymıştır.

Yabancı Para Alacağına Dayalı İlam Nasıl İcraya Konur? İcra Emri ve Kur

Mahkeme yabancı para alacağına hükmetmişse hüküm fıkrası genellikle iki biçimden birini taşır: Belirli bir dolar veya euro tutarının fiilî ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının tahsili ya da belirli bir tarihteki kurdan hesaplanmış TL tutarının tahsili. İlkinde alacaklı icra emrinde fiilî ödeme kurunu ve m.4/a faizini isteyebilir; ikincisinde alacak TL'ye dönüşmüş olduğundan yasal faiz işler. Yargıtay uygulamasına göre İİK m.58/3 kuralı ilamlı takipte de uygulanır: Takip talebinde ve icra emrinde yabancı para alacağının TL karşılığı ve kur tarihi gösterilmelidir. Alacaklı ilamdaki fiilî ödeme kuru hükmüne rağmen takip talebinde alacağı takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirmişse seçimini TL yönünde kullanmış olur ve takip sonrası için döviz faizi isteyemez.

Yabancı mahkeme ya da hakem kararıyla hükmedilen döviz alacakları, tenfiz kararından sonra Türkiye'de ilamlı icraya konulur; Yargıtay, tenfiz kararında faize ilişkin hüküm yoksa faizin tenfiz tarihinden itibaren işletileceğini kabul etmiştir. Borçlunun ilamlı takipteki yolu icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyettir; ilama aykırı kur ya da faiz hesabı, hükmedilmeyen bir kalemin istenmesi bu yolla ileri sürülür, TL karşılığının gösterilmemesi ise süreye bağlı değildir.

2026 Harçları: Döviz Takibinde Peşin Harç, Tahsil Harcı ve Vekâlet Ücreti Hangi Kurdan Alınır?

492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre icra harçları TL üzerinden alınır; yabancı para takibinde her harcın matrahı için bir kur tarihi belirlenir. Takip açılırken alınan harçlar, takip tarihindeki kurdan hesaplanan harca esas değer üzerinden ödenir. 2026 yılında icraya başvurma harcı 732 TL'dir; ilamsız ve kambiyo takiplerinde alacağın binde beşi oranında peşin harç alınır, ilamlı takipte peşin harç yoktur. Vekille açılan takiplerde vekâlet suret harcı ve baro pulu ile her borçlu için tebligat gideri de başlangıçta yatırılır; peşin harç, takip sonunda doğacak tahsil harcına mahsup edilir.

Tablo 2 – Dolar ve euro takibinde 2026 harç ve masraf kalemleri

Kalem Oran / tutar (2026) Yükümlüsü Matrah kuru
İcraya başvurma harcı 732 TL (maktu) Alacaklı; sonunda borçluya yüklenir Kur gerekmez
Peşin harç (ilamsız ve kambiyo) Alacağın binde 5'i Alacaklı; tahsil harcına mahsup Takip tarihindeki TCMB döviz kuru
Tahsil harcı – hacizden önce ödeme %4,55 Borçlu; tahsilattan kesilir Ödeme günündeki döviz kuru (fiilî ödeme kuru seçilmişse)
Tahsil harcı – haciz sonrası, satış öncesi %9,10 Borçlu Ödeme günündeki döviz kuru
Tahsil harcı – satış yoluyla %11,38 Borçlu Ödeme günündeki döviz kuru
Cezaevi yapı harcı Tahsilatın %2'si Borçlu Tahsil günündeki kur
İcra vekâlet ücreti AAÜT'ye göre nispi Borçlu Tahsil tarihindeki döviz kuru

Tahsil harcı icranın yerine getirilmesiyle doğduğundan matrahı ödeme anında belirlenir; fiilî ödeme kuru seçilmişse harç, yabancı para alacağının ödeme günündeki kur karşılığı üzerinden hesaplanır ve peşin harçla aradaki fark tahsilat sırasında tamamlanır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi icra vekâlet ücretinin matrahının da tahsil tarihindeki kur üzerinden belirlenmesini aramaktadır. Alacağın takip tarihinde TL'ye çevrildiği takiplerde ise bütün kalemler o günkü TL tutar üzerinden sabitlenir. Haricen tahsil, feragat ve taksitle ödeme hâllerinde oranlar ve matrah kuru aynı ilkelere göre belirlenir.

Borçlu Ne Yapabilir? Döviz Takibinde Ödeme Emrine İtiraz ve Şikâyet

Genel haciz yoluyla takipte (Örnek 7) borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz eder; kambiyo takibinde (Örnek 10) itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır. Döviz takibinde borçlunun savunma araçları dört başlıkta toplanır. Borca itiraz, alacağın doğmadığı, ödendiği ya da tutarının yanlış olduğu iddiasıdır. Para birimine itiraz, ilişkinin aslında TL üzerinden kurulduğu, dövize endeksli bir borcun yabancı para alacağı gibi takibe konulduğu ya da dövizle sözleşme yasağına aykırılık bulunduğu savunmasıdır. Kur tarihine itiraz, harca esas değerin yanlış kurdan hesaplandığı ya da seçilen kur tarihinin gerçek rayice uymadığı iddiasıdır. Faize itiraz ise TL'ye çevrilmiş alacağa döviz faizi yürütülmesi, m.4/a üstünde oran istenmesi, faiz başlangıcının yanlış gösterilmesi ya da işlemiş faizin hatalı hesaplanmasına yöneliktir.

Bu savunmaların bir kısmı itiraz, bir kısmı şikâyettir. Borcun varlığı, tutarı ve para birimine ilişkin savunmalar itirazdır ve süresinde yapılmazsa takip kesinleşir. Takip talebi ve ödeme emrinin kanuna uygun olmaması, özellikle TL karşılığı ve kur tarihinin gösterilmemesi şikâyet konusudur ve süreye bağlı değildir. Faiz oranına yönelik başvurular duruma göre her iki nitelikte olabileceğinden yedi gün içinde ve aynı dilekçede ileri sürülmesi en güvenli yoldur. Kısmi itiraz mümkündür: Borçlu asıl alacağı kabul edip yalnızca kur farkına ya da faize itiraz edebilir; bu durumda itiraz edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir, aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır. Takip kabul edilen kısım için kesinleşir, itiraz edilen kısım için durur.

İtirazın İptali, İtirazın Kaldırılması ve İcra İnkâr Tazminatının Döviz Takibindeki Hesabı

İtiraz üzerine duran takibe devam etmek isteyen alacaklının iki yolu vardır. İİK m.67'ye göre bir yıl içinde genel mahkemede açılan itirazın iptali davası, alacağın her türlü delille ispatlanabildiği tam bir yargılamadır; mahkeme yabancı para alacağının varlığını, para birimini, kur tarihini ve faizi birlikte inceler. İİK m.68'e göre altı ay içinde icra mahkemesinden istenen itirazın kaldırılması ise yalnızca imzası ikrar edilmiş senet, noter belgesi ya da resmî belgeye dayanır; belgeye bağlanmamış kur ve faiz uyuşmazlıkları bu yolda çözülmeyebilir. Her iki yolda ilk inceleme, takibin İİK m.58/3'ün uygun açılıp açılmadığıdır; TL karşılığı gösterilmemiş takibe dayanan dava usulden reddedilir.

Davadaki talep, takip talebiyle örtüşmek zorundadır. Takipte alacağını yabancı para olarak ve fiilî ödeme kurundan isteyen alacaklı, dava dilekçesinde alacağı TL olarak isterse talep takiple uyumsuz hâle gelir ve dava usulden reddedilebilir. Doğru kurulmuş takipte hüküm ilgili döviz üzerinden verilir; Yargıtay, alacaklının talebi hâlinde borcun fiilî ödeme günündeki kur üzerinden TL olarak ödenmesi gerektiğini kabul etmektedir (3. HD 31.05.2022, 2021/5981 E., 2022/5251 K.). Mahkeme, alacaklının seçmediği bir kuru uygulayamaz; yabancı para alacağını kendiliğinden takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirerek hüküm kuramaz.

İcra inkâr tazminatı, itirazın haksızlığı anlaşıldığında asıl alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere borçlu aleyhine hükmedilir ve alacağın likit olmasını gerektirir. Dolar veya euro alacağının tutarı sözleşme ya da senetle belirlenmişse likitlik şartı sağlanır; kur değişkenliği alacağı belirsiz kılmaz. Yargıtay uygulamasında tazminat döviz olarak değil, asıl alacağın takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan TL karşılığının yüzde yirmisi olarak hükmedilir; aynı yöntem kötü niyet tazminatında da uygulanır. Dava kazanıldığında takip kaldığı yerden sürer ve takip talebindeki kur ile faiz tercihi dosyanın sonuna kadar bağlayıcı kalır.

Haciz ve Tahsilat: Para Döviz Olarak mı Alınır, Kur Farkı Nasıl Hesaplanır?

Takip kesinleşince haciz, satış ve paylaştırma TL üzerinden yürür. Borçlunun bankadaki dolar veya euro hesabına haciz konulduğunda banka müzekkeredeki TL tutar kadar bloke uygular ve icra dosyasına TL gönderir; satışlar TL ile yapılır. Döviz hesabından yapılan ödemelerde bankanın uyguladığı kur ile icra dairesinin kapak hesabındaki kur arasındaki fark uygulamada uyuşmazlık çıkarır; haciz müzekkeresinde dosya borcunun döviz tutarının ve fiilî ödeme kuru kaydının belirtilmesi hesabı kolaylaştırır. Satış isteme süreleri, kıymet takdirine itiraz ve ihale kuralları yabancı para takibinde de aynen uygulanır; hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmezse haciz düşer.

Kur farkı, takip talebindeki kayda göre tahsil edilir. Fiilî ödeme kuru istenmişse icra dairesi her ödeme gününde dosya borcunu o günkü TCMB döviz kuru üzerinden hesaplar; ayrı bir dava açmak gerekmez. Kısmi ödemeler o günkü kurdan ilgili yabancı paraya çevrilerek borçtan düşülür ve bakiye döviz olarak izlenir. TBK m.100'e göre ödemeler önce masraflara, sonra faize, en son anaparaya sayılır; yabancı para dosyalarında bu sıra kalan anaparanın büyüklüğünü ve dolayısıyla sonraki kur artışının etkisini belirlediğinden hesap her ödemede yenilenir. Alacağı takip tarihinde TL'ye çevirmiş alacaklı için kur farkı diye bir kalem yoktur ve bunun için sonradan ayrı dava da açılamaz. Alacaklıya ödeme icra dairesinin TL hesabından yapılır; takip aynen tahsil talebine dayanıyor ve borçlu kendi isteğiyle döviz yatırıyorsa dairenin bunu döviz olarak aktarması mümkündür, ancak cebrî tahsilatta döviz beklenmemelidir. Ödeme öncesinde taraflar icra dairesinden kur, faiz ve harç kalemlerini ayrı gösteren güncel kapak hesabı almalı; hesaba karşı yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yolunun açık olduğu bilinmelidir.

Dövizle Sözleşme Yasağı, Yabancı Alacaklı Teminatı, Konkordato ve İflas

32 sayılı Karar döviz sözleşmesini geçersiz kılar mı? Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'ın 4/g maddesi ve 2008-32/34 sayılı Tebliğ'in 8. maddesi, Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında yaptıkları gayrimenkul satış ve kira sözleşmelerinde, iş ve hizmet sözleşmelerinin önemli bir bölümünde ve taşıt satış ve kiralama sözleşmelerinde bedelin dolar, euro ya da başka bir dövizle belirlenmesini yasaklar; istisnalar Tebliğ'de sayılmıştır. Taşıt dışındaki menkul satışlarında ise bedelin döviz cinsinden belirlenmesi zaten serbest olup, 2022'de getirilen TL ile ödeme zorunluluğu 6 Mart 2025 tarihli Tebliğ değişikliğiyle kaldırılmıştır. Yasağın yaptırımı kambiyo mevzuatına göre idari para cezasıdır; sözleşme ya da takip kendiliğinden geçersiz olmaz. Yine de borçlu, yasak kapsamındaki bir sözleşmeye dayanan döviz takibinde bedelin TL'ye çevrilmesi gerektiğini ileri sürebilir ve Yargıtay bu savunmayı kamu düzeni çerçevesinde değerlendirmektedir. Yurt dışında yerleşik taraflarla yapılan sözleşmeler ve ihracat ilişkileri yasağın dışındadır; yabancı para alacaklarının büyük bölümünün bu alandan doğduğu düşünülürse yasak çoğu takibi etkilemez.

Yabancı ya da Avrupa'da yaşayan alacaklı için teminat ve vekâletname Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türkiye'de dolar veya euro alacağı için takip açabilir; 5718 sayılı MÖHUK m.48 uyarınca yabancı alacaklıdan takip giderleri ve karşı tarafın muhtemel zararı için teminat istenebilir, karşılıklılık ya da uluslararası sözleşme (örneğin Lahey Hukuk Usulüne Dair Sözleşme) varsa muafiyet uygulanır. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları bakımından ise HMK m.84/1-a uygulanır: Türkiye'de mutad meskeni bulunmayan Türk vatandaşı takip açarken teminat göstermek zorundadır. HMK m.85 uyarınca adli yardımdan yararlanan, Türkiye'de teminatı karşılayacak taşınmazı ya da aynî teminatlı alacağı bulunan veya ilama dayanarak ilamlı takip yapan alacaklıdan teminat istenmez. Avrupa'dan yürütülecek takiplerde süreç, Türk konsolosluğunda düzenlenen ya da yabancı noterde düzenlenip apostil şerhi taşıyan vekâletname ile Türkiye'deki bir avukat aracılığıyla yürütülür. İhtiyati haciz istenen döviz takiplerinde ise mahkeme ihtiyati haciz teminatını alacağın karar tarihindeki TL karşılığı üzerinden belirler.

Borçlu konkordato ya da iflas aşamasındaysa Konkordato mühleti içinde yabancı para alacağı için takip yapılamaz ve başlamış takipler durur (İİK m.294). Yabancı para alacağının konkordatoda hangi kurdan TL'ye çevrileceğine ilişkin açık hüküm bulunmadığından konu uzun süre tartışmalıydı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 19.11.2025 tarihli, 2025/6-372 E., 2025/725 K. sayılı kararıyla döviz alacağının İİK m.299'daki on beş günlük alacak bildirim süresinin son günündeki TCMB döviz satış kuru üzerinden çevrilmesi gerektiğine karar vermiştir. İflasta ise yabancı para alacağı iflasın açıldığı tarihteki kurdan TL'ye çevrilerek masaya kaydedilir; İİK m.196 uyarınca iflasın açılmasıyla birlikte adi alacaklarda faiz işlemeye devam etse de bu faiz yalnızca ana para alacakları ödendikten sonra artan para kalırsa ödenebilir, rehinli alacaklarda ise rehin bedeliyle sınırlı olarak faiz işler. Borçlunun mali durumunun bozulduğunu gösteren işaretler ortaya çıktığında döviz takibini ve ihtiyati haczi geciktirmemek bu nedenle önemlidir.

  • Yabancı para alacağımı doğrudan döviz olarak icraya koyabilir miyim? Alacak dolar veya euro olarak yazılır, ancak yanında takip tarihindeki kurdan TL karşılığı ve hangi günün kurunun istendiği de gösterilmek zorundadır. Yalnızca döviz tutarı yazılan takip kamu düzenine aykırıdır ve iptal edilir.
  • Euro veya dolar alacağı için icra takibi nasıl açılır? Yabancı para alacakları tamamen aynı usule tabidir. UYAP takip talebinde alacak tutarı USD veya EUR cinsinden girilir, takip tarihindeki TCMB kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığı harca esas değer olarak yazılır ve açıklama bölümünde alacağın fiilî ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının istendiği açıkça belirtilir.
  • Döviz yükselirse farkı alabilir miyim? Takip talebinde yabancı para alacağının fiilî ödeme günündeki kurdan TL karşılığının istendiği açıkça yazılmışsa evet; icra dairesi her ödemede o günkü kuru uygular. Takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirerek takip açtıysanız kur farkı isteyemezsiniz.
  • Yabancı para alacağına hangi faiz işler, oran kaç? Alacak döviz olarak kaldığı sürece devlet bankalarının bir yıl vadeli ilgili yabancı para (USD/EUR) mevduatına fiilen uyguladığı en yüksek faiz işler; oran bankalardan sorularak öğrenilir ve yıllık düşük tek haneli düzeylerdedir. Alacak TL'ye çevrilmişse yasal faiz (31.07.2026'dan itibaren yüzde 31) ya da ticari işlerde avans faizi (yüzde 39,75) uygulanır.
  • Döviz seçtikten sonra TL'ye, TL seçtikten sonra dövize dönebilir miyim? Hayır. Seçimlik hak yenilik doğurucudur; takip talebi ya da dava dilekçesiyle kullanıldığında tükenir ve ıslahla değiştirilemez.
  • Döviz bedelli senedim var, hangi takip yolunu kullanmalıyım? Bono ya da çek kambiyo vasfını taşıyorsa Örnek 10 ödeme emriyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu en hızlı yoldur; ödeme süresi on gün, itiraz süresi beş gündür ve itiraz takibi durdurmaz. Senet bedeli, işlemiş faiz, komisyon ve çek tazminatı döviz olarak gösterilir, toplamın TL karşılığı ve kur tarihi takip talebine yazılır.
  • Alacağı başka bir yabancı para birimi olarak isteyebilir miyim? Hayır; alacak hangi para birimiyle doğmuşsa o para birimi üzerinden ya da TBK m.99'daki seçimlik hakla TL olarak takip edilir.”
  • Aleyhime yabancı para üzerinden icra takibi açıldı, ne yapmalıyım? Yedi gün (kambiyo takibinde beş gün) içinde borca, para birimine, kur tarihine ve faize ilişkin itirazlarınızı tek dilekçede ileri sürün. Takip talebinde ve ödeme emrinde TL karşılığı yoksa süreye bağlı olmaksızın icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilirsiniz. Ödeme yapacaksanız önce güncel kapak hesabı alın ve bankanın kuru ile icra dairesinin kurunu karşılaştırın.
  • Harçlar hangi kurdan hesaplanır? Başvurma ve peşin harç takip tarihindeki kurdan hesaplanan harca esas değer üzerinden; tahsil harcı ve icra vekâlet ücreti, fiilî ödeme kuru seçilmişse, ödeme günündeki kur üzerinden alınır.
  • Döviz kira alacağı için tahliye takibi yapılabilir mi? Kira ilişkisi dövizle sözleşme yasağının dışında kalıyorsa evet; Örnek 13 ödeme emriyle tahliye talepli takip açılır ve döviz kira bedelinin TL karşılığı ile kur tarihi takip talebinde gösterilir. Yasak kapsamındaki kira sözleşmelerinde borçlu bedelin TL'ye çevrilmesi gerektiğini savunabilir.

Sonuç

Yabancı para alacağının icra takibi, TL takibinden yalnızca birkaç satırla ayrılır; ama bu satırlar takibin geçerliliğini, kur artışının kime yansıyacağını, işleyecek faizin türünü ve sonunda tahsil edilecek tutarı belirler. Alacaklı için yol haritası şudur: Sözleşmedeki para birimi ve aynen ödeme kaydını inceleyin, kur ve faiz tercihinizi dosyanın süresi ile kur beklentinizi tartarak verin, takip talebine döviz tutarını, TL karşılığını, kur tarihini ve fiilî ödeme kurunun istendiğini açıkça yazın, faiz talebinizi bu tercihle uyumlu kurun ve tahsilatta kapak hesabını denetleyin. Borçlu için ise ödeme emrindeki her kalemi ayrı ayrı sorgulamak, süreli itirazla süresiz şikâyeti ayırmak ve ödeme öncesinde güncel hesap almak hak kaybını önler. Büromuz yabancı para alacaklarının takibi, döviz bedelli çek ve senet takipleri, aleyhe açılmış döviz takiplerine itiraz ve şikâyet ile itirazın iptali davalarında Türkiye'nin her ilinden müvekkillere hizmet vermektedir; dosyanızın kur ve faiz stratejisini birlikte belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yabancı para alacağımı doğrudan döviz olarak icraya koyabilir miyim?

Alacak dolar veya euro olarak yazılır, ancak yanında takip tarihindeki kurdan TL karşılığı ve hangi günün kurunun istendiği de gösterilmek zorundadır. Yalnızca döviz tutarı yazılan takip kamu düzenine aykırıdır ve iptal edilir.

Euro veya dolar alacağı için icra takibi nasıl açılır?

Yabancı para alacakları tamamen aynı usule tabidir. UYAP takip talebinde alacak tutarı USD veya EUR cinsinden girilir, takip tarihindeki TCMB kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığı harca esas değer olarak yazılır ve açıklama bölümünde alacağın fiilî ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının istendiği açıkça belirtilir.

Döviz yükselirse farkı alabilir miyim?

 Takip talebinde yabancı para alacağının fiilî ödeme günündeki kurdan TL karşılığının istendiği açıkça yazılmışsa evet; icra dairesi her ödemede o günkü kuru uygular. Takip tarihindeki kurdan TL'ye çevirerek takip açtıysanız kur farkı isteyemezsiniz.

Yabancı para alacağına hangi faiz işler, oran kaç?

 Alacak döviz olarak kaldığı sürece devlet bankalarının bir yıl vadeli ilgili yabancı para (USD/EUR) mevduatına fiilen uyguladığı en yüksek faiz işler; oran bankalardan sorularak öğrenilir ve yıllık düşük tek haneli düzeylerdedir. Alacak TL'ye çevrilmişse yasal faiz (31.07.2026'dan itibaren yüzde 31) ya da ticari işlerde avans faizi (yüzde 39,75) uygulanır.

Döviz seçtikten sonra TL'ye, TL seçtikten sonra dövize dönebilir miyim?

Hayır. Seçimlik hak yenilik doğurucudur; takip talebi ya da dava dilekçesiyle kullanıldığında tükenir ve ıslahla değiştirilemez.

Döviz bedelli senedim var, hangi takip yolunu kullanmalıyım?

 Bono ya da çek kambiyo vasfını taşıyorsa Örnek 10 ödeme emriyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu en hızlı yoldur; ödeme süresi on gün, itiraz süresi beş gündür ve itiraz takibi durdurmaz. Senet bedeli, işlemiş faiz, komisyon ve çek tazminatı döviz olarak gösterilir, toplamın TL karşılığı ve kur tarihi takip talebine yazılır.

Alacağı başka bir yabancı para birimi olarak isteyebilir miyim?

 Hayır; alacak hangi para birimiyle doğmuşsa o para birimi üzerinden ya da TBK m.99'daki seçimlik hakla TL olarak takip edilir.”

Aleyhime yabancı para üzerinden icra takibi açıldı, ne yapmalıyım?

Yedi gün (kambiyo takibinde beş gün) içinde borca, para birimine, kur tarihine ve faize ilişkin itirazlarınızı tek dilekçede ileri sürün. Takip talebinde ve ödeme emrinde TL karşılığı yoksa süreye bağlı olmaksızın icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilirsiniz. Ödeme yapacaksanız önce güncel kapak hesabı alın ve bankanın kuru ile icra dairesinin kurunu karşılaştırın.

Harçlar hangi kurdan hesaplanır?

 Başvurma ve peşin harç takip tarihindeki kurdan hesaplanan harca esas değer üzerinden; tahsil harcı ve icra vekâlet ücreti, fiilî ödeme kuru seçilmişse, ödeme günündeki kur üzerinden alınır.

Döviz kira alacağı için tahliye takibi yapılabilir mi?

Kira ilişkisi dövizle sözleşme yasağının dışında kalıyorsa evet; Örnek 13 ödeme emriyle tahliye talepli takip açılır ve döviz kira bedelinin TL karşılığı ile kur tarihi takip talebinde gösterilir. Yasak kapsamındaki kira sözleşmelerinde borçlu bedelin TL'ye çevrilmesi gerektiğini savunabilir.