Sokak Köpeği Saldırısı Sonrası Maddi ve Manevi Tazminat Davası (Sahipli – Sahipsiz)

Sokak Köpeği Saldırısı Sonrası Maddi ve Manevi Tazminat Davası (Sahipli – Sahipsiz)

Türkiye’de sahipli veya sahipsiz sokak köpeklerinin vatandaşlara saldırması sonucu meydana gelen yaralanmalar, kalıcı sakatlıklar ve psikolojik travmalar, ciddi hukuki ve maddi sonuçlar doğurmaktadır. Bu tür olaylarda mağdurların “kaçınılmaz kader” algısıyla hareket etmesi sık görülse de, mevzuat ve yargı kararları uyarınca tazminat hakkı çoğu durumda mümkündür. Bu yazıda, sokak köpeği saldırıları sonrası maddi ve manevi tazminat taleplerinin hukuki dayanakları, sorumlular, dava yolları ve uygulamadaki kritik detaylar kapsamlı şekilde ele alınmaktadır.

Özellikle uygulamada en kritik mesele; köpeğin sahipli mi sahipsiz mi olduğu, olayın gerçekleştiği yer, idarenin (belediyenin) önleyici yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve mağdurun zararını doğru delillerle ortaya koyabilmesidir. Doğru stratejiyle ilerlenen dosyalarda, hem maddi tazminat kalemleri (tedavi giderleri, gelir kaybı vb.) hem de manevi tazminat (acı, elem, psikolojik yıpranma) talebi birlikte gündeme gelebilir.

1. Sokak Köpeği Saldırısı Nedir? Hukuki Olarak Nasıl Değerlendirilir?

Sokak köpeği saldırısı; sahipsiz veya sahipli bir köpeğin, kamuya açık alanlarda ya da özel mülkiyette, bir kişiye zarar vermesi şeklinde ortaya çıkar. Isırma, kovalamaya bağlı düşme, kaçma sırasında yaralanma ya da psikolojik travma gibi durumların tamamı hukuken zarar olarak değerlendirilir.

Bu tür olaylar yalnızca adli vaka değil; aynı zamanda idarenin hizmet kusuru, hayvan sahibinin kusuru veya kusursuz sorumluluk çerçevesinde ele alınır. Uygulamada olayın gerçekleştiği yer, köpeğin statüsü ve idarenin önleyici yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği belirleyici rol oynar. Bu nedenle her dosya, kendi somut koşulları içinde ayrıca değerlendirilmelidir.

2. Sahipsiz (Başıboş) Sokak Köpeği Saldırısında Belediyenin Sorumluluğu

Sahipsiz sokak köpeklerinin saldırıya karıştığı olaylarda sorumluluk çoğunlukla belediyelere aittir. Belediyeler; hayvanların kontrol altına alınması, aşılanması, rehabilite edilmesi ve toplum güvenliğinin sağlanması konusunda yasal görev taşır. Bu görevlerin gereği gibi yerine getirilmemesi, uygulamada hizmet kusuru olarak nitelendirilebilir.

İdare mahkemesi uygulamasında; “belediyenin sokak hayvanlarını toplama ve kontrol etme yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi” sorumluluk doğuran bir olgu olarak kabul edilebilmektedir. Bu kapsamda açılan davalar genellikle tam yargı davası niteliğindedir. Zarar ile idarenin eylem/ihmali arasındaki bağın delillerle ortaya konulması halinde, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi mümkündür.

3. Sahipli Köpek Saldırısında Hayvan Sahibinin Hukuki Sorumluluğu

Köpeğin bir sahibi bulunması halinde sorumluluk çoğunlukla hayvan sahibine yönelir. Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde hayvan sahibinin, hayvanın verdiği zarardan kusursuz sorumluluk esasına göre sorumlu tutulabildiği durumlar söz konusu olabilir. Bu nedenle “ben saldırıyı istemedim” veya “kusurum yok” savunması, somut olayın koşullarına göre her zaman sorumluluğu ortadan kaldırmayabilir.

Özellikle tasmasız gezdirilen, ağızlığı bulunmayan ya da kontrolsüz bırakılan köpeklerin sebep olduğu saldırılarda tazminat sorumluluğu daha açık şekilde gündeme gelir. Sahipli köpek saldırılarında dava yolu çoğunlukla adli yargıdır ve tazminat talepleri haksız fiil hükümleri çerçevesinde ileri sürülür.

4. Sokak Köpeği Saldırısında Maddi Tazminat Neleri Kapsar?

Maddi tazminat, saldırı sonucu ortaya çıkan ölçülebilir ve belgelendirilebilir zararları kapsar. Olayın ağırlığına göre tazminat kalemleri genişleyebilir ve zaman içinde artabilir.

Uygulamada sık görülen maddi tazminat kalemleri şunlardır:

• Tedavi ve ameliyat giderleri
• İlaç, fizik tedavi ve rehabilitasyon masrafları
• Çalışma gücü kaybı nedeniyle gelir kaybı
• Kalıcı sakatlık halinde sürekli iş göremezlik zararları
• Bakıcı giderleri ve ek bakım/ulaşım masrafları

Özellikle çocuklar, yaşlılar ve çalışan bireyler açısından uzun vadeli ekonomik kayıplar önemlidir. Bu nedenle raporlar, faturalar, SGK kayıtları, iş göremezlik belgeleri gibi evraklar titizlikle toplanmalı, tazminat hesabı dosyanın özelliğine göre teknik şekilde yapılmalıdır.

5. Manevi Tazminat: Psikolojik Travma ve Yaşam Kalitesi Kaybı

Sokak köpeği saldırıları yalnızca fiziksel değil, derin psikolojik etkiler de yaratabilir. Özellikle çocuklarda gelişen hayvan fobisi, uyku bozuklukları, dışarı çıkmaktan kaçınma, sosyal hayattan kopma ve kalıcı korku hali manevi tazminat talebinin temelini oluşturabilir.

Manevi tazminatın amacı, yaşanan acı ve elem karşılığında mağdura manevi bir tatmin sağlamaktır. Mahkemeler; olayın ağırlığı, mağdurun yaşı, saldırının niteliği, tedavi süreci, kalıcı iz/sakatlık, psikolojik etkiler ve tarafların sosyal-ekonomik durumlarını dikkate alarak hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder.

6. Dava Kime Karşı Açılır? Adli Yargı mı İdari Yargı mı?

Bu alandaki en kritik ve en sık yapılan hata, davanın yanlış kişiye veya yanlış yargı kolunda açılmasıdır. Dosyanın niteliğine göre doğru yargı yolu seçilmezse, dava usulden reddedilerek hak kaybı doğabilir.

Somut olayda hem idarenin ihmali hem de özel kişilerin kusuru birlikte bulunabilir. Bu gibi karma dosyalarda, olayın gerçekleştiği yer, köpeğin fiili sahipliği, saldırının geçmişte tekrarlanıp tekrarlanmadığı, şikâyet kayıtları ve kolluk tutanakları gibi unsurlar üzerinden kapsamlı değerlendirme yapılmalıdır.

7. Deliller ve İspat: Tazminat Davasında Neler Gerekli?

Tazminat davasında başarıyı belirleyen en önemli konu, zarar ve sorumluluk bağının delillerle kurulmasıdır. Olaydan hemen sonra atılan adımlar (hastane başvurusu, tutanak, şikâyet), davanın seyrini doğrudan etkiler.

Uygulamada en sık kullanılan deliller:

• Hastane raporları, adli raporlar ve epikriz kayıtları
• Olay yeri fotoğrafları, güvenlik kamerası kayıtları ve çevre işyeri görüntüleri
• Tanık beyanları
• Belediye şikâyet kayıtları (daha önce aynı bölgede saldırı/tehlike bildirimi olup olmadığı)
• Kolluk tutanakları ve müracaat kayıtları

Delillerin zamanında toplanması özellikle kamera kayıtları açısından kritik önemdedir. Bu nedenle olay sonrası mümkün olan en kısa sürede hukuki destek alınması, delil kaybını önler.

8. Yargıtay ve Mahkeme Uygulamaları Ne Yönde?

Uygulamada; idari yargı mercileri, belediyelerin önleyici ve düzenleyici görevleri kapsamında denetim ve kontrol yükümlülüklerini dikkate alır. Belediyenin, bilinen risklere rağmen yeterli önlem almaması veya sistematik ihmalin bulunması halinde, tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.

Adli yargıda ise sahipli köpek saldırılarında, hayvan sahibinin gözetim ve kontrol yükümlülüğü, olayın gerçekleşme biçimi ve mağdurun zararının kapsamı değerlendirilerek maddi-manevi tazminata hükmedilmesi mümkün olabilmektedir. Somut olayın özelliklerine göre kusur oranı ve tazminat miktarı değişebilir.

9. Neden Bir Avukatla Süreci Yürütmelisiniz?

Sokak köpeği saldırıları “basit bir yaralanma” gibi görünse de; doğru tarafın belirlenmesi, doğru yargı yolunun seçilmesi, tazminat kalemlerinin eksiksiz hesaplanması, delillerin usulüne uygun sunulması, sürelerin kaçırılmaması ve olası savunmaların bertaraf edilmesi açısından uzmanlık gerektirir. Yanlış atılacak tek bir adım, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Bu nedenle sokak köpeği saldırısı sonrası maddi ve manevi tazminat sürecinin, dosyanın niteliğine uygun stratejiyle ve deneyimli bir avukat tarafından yürütülmesi, hem hakların korunması hem de tazminatın doğru kalemlerle talep edilebilmesi açısından önemlidir.